รู้เท่าทันกฎหมาย!
อย. กำหนดคุณภาพแยม เยลลี่ และมาร์มาเลด (ตอนที่ 2)
หลังจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ได้นำเสนอสาระสำคัญของประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 455) พ.ศ. 2568 เรื่อง “แยม เยลลี่ และมาร์มาเลด” ตอนที่ 1 ไปแล้ว ในนิตยสารฟู้ด โฟกัส ไทยแลนด์ ฉบับเดือนธันวาคม 2568 บทความนี้นำเสนอรายละเอียดเพิ่มเติมในประเด็นสำคัญด้าน คุณภาพ มาตรฐานความปลอดภัย การใช้วัตถุเจือปนอาหาร และการแสดงฉลาก เพื่อให้ผู้ประกอบการสามารถนำไปปรับใช้ได้อย่างถูกต้องและสอดคล้องกับกฎหมาย
หัวใจสำคัญของประกาศฉบับนี้ คือการกำหนด เกณฑ์ความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์แยม เยลลี่ และมาร์มาเลด อย่างชัดเจน โดยเริ่มจากข้อกำหนดด้านสารปนเปื้อน ซึ่งต้องไม่เกินค่าที่กฎหมายกำหนดตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 414) พ.ศ. 2563 ทั้งสารปนเปื้อนที่ระบุไว้ในบัญชีแนบท้าย และสารอื่นที่ต้องอ้างอิงตามมาตรฐาน Codex (CODEX STAN 193-1995) ทั้งนี้ การตรวจวิเคราะห์ขึ้นอยู่กับการประเมินความเสี่ยงของวัตถุดิบและกระบวนการผลิต
ในด้านจุลินทรีย์ก่อโรค กำหนดให้ต้องไม่พบ Salmonella ในตัวอย่าง 25 กรัม และ Staphylococcus aureus ต้องไม่เกิน 100 CFU/กรัม รวมถึงกำหนดให้ปริมาณโคลิฟอร์มน้อยกว่า 3 ต่อกรัม (วิธี MPN) และยีสต์–เชื้อราไม่เกิน 100 โคโลนีต่อกรัม เพื่อควบคุมความปลอดภัยตลอดอายุการเก็บรักษา นอกจากนี้ ยังเน้นย้ำว่าต้องไม่พบสารพิษจากจุลินทรีย์หรือสารพิษอื่นในระดับที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ
สำหรับการใช้วัตถุเจือปนอาหาร ต้องเป็นไปตามข้อกำหนดในหมวด 04.1.2.5 โดยเฉพาะกรณีวัตถุเจือปนที่มีหลายหน้าที่ เช่น ซอร์บิทอล ซึ่งปัจจุบันอนุญาตให้ใช้เฉพาะในหน้าที่ “สารให้ความข้นเหนียว” เท่านั้น ตามหมายเหตุ TH76 และต้องแสดงฉลากให้สอดคล้องกับหน้าที่ที่ใช้จริง
ในส่วนของวัตถุแต่งกลิ่นรส อนุญาตให้ใช้เฉพาะกลิ่นที่สอดคล้องกับชนิดผลไม้ หรือกลิ่นมินต์ ซินนามอน และวานิลลา หากใช้แอลกอฮอล์เป็นส่วนหนึ่งของกลิ่นรส ต้องมีปริมาณไม่เกินร้อยละ 0.5 โดยน้ำหนัก และต้องแสดงคำเตือนบนฉลากอย่างชัดเจน
ด้านการแสดงฉลาก กฎหมายได้กำหนดแนวทางการใช้ชื่ออาหารอย่างละเอียด แยกตามชนิดผลิตภัณฑ์ จำนวนชนิดผลไม้ และปริมาณผลไม้ เพื่อป้องกันความเข้าใจผิดของผู้บริโภค
ประกาศฉบับนี้มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 9 มิถุนายน 2568 เป็นต้นไป โดยผู้ประกอบการที่ได้รับอนุญาตก่อนวันดังกล่าว สามารถจำหน่ายผลิตภัณฑ์เดิมได้ถึงวันที่ 5 ธันวาคม 2569 และต้องปรับปรุงคุณภาพและฉลากให้ถูกต้องภายในระยะเวลาที่กำหนด
By:Penvipa Banlangpo
Food Division
Food and Drug Administration
Ministry of Public Health
p2food@fda.moph.go.th
Following the publication of Part 1 of the key points from the Ministry of Public Health Notification (No. 455) B.E. 2568 (2025) on “Jams, Jellies, and Marmalades” in the December 2025 issue of Food Focus Thailand, this article presents additional critical details with a strong focus on product quality, safety standards, food additive use, and labeling requirements. The objective is to help food business operators achieve accurate and lawful compliance.
A core aspect of Notification No. 455 is the establishment of clear safety and quality standards for jam, jelly, and marmalade products. In terms of contaminants, products must comply with the limits specified in the Ministry of Public Health Notification (No. 414) B.E. 2563 (2020). This includes both contaminants listed in Annex 1 and those not listed, which must meet the maximum levels defined in the Codex General Standard for Contaminants and Toxins in Food and Feed (CODEX STAN 193-1995). The extent of testing depends on the contamination risk associated with raw materials and production processes.
Regarding pathogenic microorganisms, the regulation requires no detection of Salmonella in 25 grams of product, while Staphylococcus aureus must not exceed 100 CFU/g. Additional microbiological limits include coliform bacteria at less than 3 MPN per gram and yeast and mold not exceeding 100 colonies per gram. These criteria aim to ensure product safety throughout shelf life. Furthermore, products must be free from microbial toxins or other toxic substances at levels that could pose health risks.
The use of food additives must comply with the relevant food additive regulations, specifically under Category 04.1.2.5 for jams, jellies, and marmalades. Particular attention is drawn to additives with multiple functional classes, such as sorbitol. Under Note TH76, sorbitol is currently permitted only as a thickening agent in these products, not as a sweetener or for other functions, and labeling must accurately reflect this usage.
For flavorings, only those consistent with the type of fruit used are permitted, along with mint, cinnamon, and vanilla flavors. When alcoholic beverages are used as flavoring agents, they must be listed under JECFA or FEMA GRAS specifications, with alcohol content not exceeding 0.5% by weight. In such cases, mandatory warning statements must be clearly displayed on the label.
Labeling requirements are another major highlight of the Notification. Detailed rules govern product naming based on the number and type of fruits used, as well as fruit content levels, to ensure transparency and prevent consumer misunderstanding.
Notification No. 455 entered into force on 9 June 2025. Products approved prior to this date may continue to be marketed under previous regulations until 5 December 2026, after which full compliance with the new requirements—including labeling updates—is mandatory.