เจาะตลาดเนื้อสัตว์ทางเลือก: เปิดประตูสู่โอกาสทางธุรกิจในระดับสากล
By: ดร. พรจันทร์ วอลเตอร์
Ponjan Walter, Ph.D.
Division of Product Development Technology
Faculty of Agro-Industry
Chiang Mai University
ponjan.p@cmu.ac.th
ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา (พ.ศ. 2563–2568) ตลาดอาหารแพลนต์เบสทั่วโลกเติบโตอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะกลุ่มวัตถุดิบสำหรับปรุงอาหารและอาหารพร้อมรับประทานที่มีอัตราการเติบโตสูงถึงร้อยละ 88.01 สำหรับประเทศไทย ตลาดสินค้ากลุ่มนี้ก็ขยายตัวอย่างก้าวกระโดด จากมูลค่า 19.6 ล้านเหรียญดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี พ.ศ. 2563 เพิ่มขึ้นเป็น 108.1 ล้านเหรียญดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี พ.ศ. 2568
มุมมองของผู้บริโภคต่อ Cultured Meat และ Mycoprotein
ในส่วนของเนื้อสัตว์เพาะเลี้ยง (Cultured Meat) และมัยคอโปรตีน (Mycoprotein) เป็นนวัตกรรมการผลิตเนื้อทางเลือกที่ใช้พื้นที่น้อยกว่าการผลิตเนื้อสัตว์แบบดั้งเดิมอย่างมาก จึงช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้อย่างชัดเจน อีกทั้งผลิตภัณฑ์จากวิธีการเหล่านี้ยังมีรสชาติและเนื้อสัมผัสใกล้เคียงกับเนื้อสัตว์จริง สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพและความยั่งยืนของโปรตีนทางเลือกที่ตอบโจทย์อนาคต อย่างไรก็ตาม งานวิจัยบางฉบับพบว่าการผลิตเนื้อสัตว์เพาะเลี้ยงและมัยคอโปรตีนอาจปล่อยก๊าซเรือนกระจกและส่งผลต่อภาวะโลกร้อนมากกว่าเนื้อทางเลือกจากถั่วเหลือง หรือแม้กระทั่งมากกว่าการผลิตเนื้อสัตว์ทั่วไป นอกจากนี้ ผู้บริโภคจำนวนไม่น้อยยังมีความกังวลในด้านความปลอดภัย เนื่องจากมองว่าโปรตีนทางเลือกประเภทนี้เป็นอาหาร “เทียม” หรือ “ไม่เป็นธรรมชาติ” ดังนั้น ผู้ประกอบการและผู้พัฒนานวัตกรรมจึงควรทำความเข้าใจผู้บริโภคเป้าหมายอย่างลึกซึ้ง ศึกษาทัศนคติ ความเชื่อ และปัจจัยที่ทำให้ผู้บริโภคไม่เลือกรับประทานหรือไม่ตัดสินใจซื้อผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนประกอบจากเนื้อสัตว์เพาะเลี้ยงและมัยคอโปรตีนเพื่อนำข้อมูลเหล่านี้ไปใช้ในการปรับกลยุทธ์ด้านผลิตภัณฑ์ การสื่อสาร และการสร้างความเชื่อมั่นให้กับตลาดเนื้อสัตว์ทางเลือกประเภทนี้ต่อไป
ในประเทศเกาหลีใต้มีงานวิจัยที่ศึกษาเกี่ยวกับเนื้อสัตว์ทางเลือกที่เพาะเลี้ยงในห้องทดลอง (Lab-grown Meat) พบว่า แม้ความสนใจในโปรตีนทางเลือกที่ไม่ใช่สัตว์จะเพิ่มขึ้น แต่ข้อมูลเกี่ยวกับความชอบของผู้บริโภคต่อผลิตภัณฑ์เนื้อทางเลือกใหม่ๆ ยังมีอยู่น้อย งานวิจัยดังกล่าวได้สำรวจทัศนคติของผู้บริโภคชาวเกาหลีใต้ต่อแฮมกระป๋องจากหมูพื้นเมืองฮันดอน เนื้อเพาะเลี้ยงในห้องทดลอง และโปรตีนจากพืช ผลการศึกษาพบว่าผู้บริโภคยินดีจ่ายเงินซื้อแฮมจากหมูฮันดอนในราคาสูงที่สุด ขณะที่แฮมจากเนื้อเพาะเลี้ยงในห้องทดลองได้รับความสนใจน้อยที่สุด นักวิจัยจึงสรุปว่า แม้กระแสความสนใจในโปรตีนทางเลือกจะเพิ่มขึ้น แต่ผู้บริโภคเกาหลีใต้ยังคงชื่นชอบเนื้อสัตว์จริงมากกว่า นอกจากนี้ ผู้บริโภคส่วนใหญ่ยังรู้สึกว่าตนเองมีความรู้เกี่ยวกับเนื้อสัตว์ทางเลือกน้อย และไม่เห็นด้วยกับการเรียกผลิตภัณฑ์เนื้อทางเลือกว่าเป็น “เนื้อสัตว์”
Over the past five years (2020–2025), the global plant-based food market has continued to expand. Within this sector, cooking ingredients and prepared meals have seen a remarkable growth of 88.01%. In Thailand, the market has also experienced significant expansion, increasing from USD 19.6 million in 2020 to USD 108.1 million by 2025.
Consumer Perspectives on Cultured Meat and Mycoprotein
Cultured meat and mycoprotein are innovative food technologies that require significantly less land than conventional animal farming, thereby reducing environmental impact. Their taste and texture closely resemble real meat, highlighting the potential and sustainability of alternative protein sources for the future. However, some studies have shown that producing cultured meat and mycoprotein may actually emit more greenhouse gases than soy-based alternatives or even conventional meat. Furthermore, consumers often remain cautious about the safety of these products, perceiving them as “artificial” or “unnatural.” This underscores the importance for companies and innovators to thoroughly understand the attitudes and concerns of their target audience in order to market cultured meat and mycoprotein successfully.
A study from South Korea provides further insight, indicating that while interest in alternative proteins is increasing, consumers still have limited knowledge about new meat alternatives. Survey results showed that South Korean consumers were most willing to pay for canned ham made from local Handon pork, and least willing to pay for lab-grown ham. Despite growing interest in alternatives, consumers continued to prefer traditional meat. They also perceived their own knowledge of meat alternatives as limited, and most were not in favor of labeling these products as “meat.”