โปรตีนเชิงหน้าที่ เทรนด์ใหม่เขย่าวงการสายออกกำลังกาย
โปรตีนเชิงหน้าที่: ทิศทางใหม่ของโภชนาการเพื่อส่งเสริมสุขภาพ
ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยียังมีส่วนช่วยในการผลิตโปรตีนไฮโดรไลเสตและเปปไทด์ที่มีฤทธิ์ทางชีวภาพ ซึ่งร่างกายสามารถดูดซึมได้เร็วกว่าโปรตีนรูปแบบทั่วไป ส่วนประกอบเหล่านี้ช่วยในการฟื้นฟูกล้ามเนื้อและลดการอักเสบ จึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับการนำมาบริโภคหลังการออกกำลังกาย โดยมีงานวิจัยที่แสดงให้เห็นว่า เวย์โปรตีนไฮโดรไลเสตสามารถเพิ่มความทนทานของร่างกายและเร่งการซ่อมแซมกล้ามเนื้อให้เร็วขึ้น นอกจากนี้ การเติมอะแดปโตเจนและโพรไบโอติกส์ในสูตรโปรตีน ยังเป็นแนวทางที่มุ่งเน้นสุขภาพโดยรวม ซึ่งอะแดปโตเจนอย่างอโชวากันดา (Ashwagandha) และคอร์ดิเซปส์อาจช่วยในการฟื้นตัวจากความเครียด ขณะที่โพรไบโอติกส์ช่วยดูแลสุขภาพลำไส้ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความเชื่อมโยงระหว่างการย่อยอาหาร ความสามารถในการรับมือกับสภาวะทางจิตใจ และการเสริมสมรรถภาพร่างกายในการออกกำลังกาย และการที่ผู้บริโภคต้องการความโปร่งใสในด้านส่วนผสมและความยั่งยืนเพิ่มขึ้น ยังส่งผลต่อทิศทางของตลาดโปรตีนในปัจจุบัน ซึ่งมีให้เห็นทั้งผลิตภัณฑ์นมจากฟาร์มที่มุ่งเน้นการฟื้นฟูสภาพแวดล้อม หรือโปรตีนจากพืชที่ผ่านกระบวนการอัปไซเคิล สิ่งเหล่านี้สอดคล้องกับแนวคิดคลีนเลเบลที่ต้องการลดกระบวนการแปรรูปให้น้อยที่สุดและมีการจัดหาวัตถุดิบอย่างมีจริยธรรม ในขณะเดียวกัน โภชนาการเฉพาะบุคคลก็กำลังได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นผลิตภัณฑ์โปรตีนที่ถูกออกแบบให้เหมาะกับประเภทของกิจกรรม อายุ หรือแม้แต่ข้อมูลทางพันธุกรรม โดยใช้เทคโนโลยีจากอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่สามารถสวมใส่กับร่างกายได้โดยตรงและระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อสร้างสูตรโปรตีนเบลนด์ที่ตอบโจทย์เป้าหมายด้านสุขภาพและความต้องการเฉพาะบุคคล ความสะดวกสบายก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อนตลาดกลุ่มนี้ ไม่ว่าจะเป็นเครื่องดื่มโปรตีนพร้อมดื่ม ชาและกาแฟเสริมสุขภาพด้านต่างๆ และขนมขบเคี้ยว เช่น มันฝรั่งทอดกรอบและโยเกิร์ตที่มีโปรตีนสูง ซึ่งเป็นทางเลือกที่สามารถพกพาได้ง่ายและเหมาะสำหรับผู้ที่มีไลฟ์สไตล์แอคทีฟ
ผลิตภัณฑ์โปรตีนในปัจจุบัน ยังมีการปรับสูตรด้วยกระบวนการหมักและใช้เอนไซม์เข้ามาช่วย เพื่อลดปัญหาในการย่อยและเพิ่มการดูดซึมสารอาหาร โดยโปรตีนที่ผ่านกระบวนการย่อยด้วยเอนไซม์ เช่น ปาเปนหรือโบรมีเลนจะมีความสามารถในการดูดซึมเข้าสู่ร่างกายและย่อยได้ดีขึ้น จึงมีประโยชน์อย่างมากกับนักกีฬาที่มักมีภาวะเครียดจนส่งผลกระทบต่อระบบทางเดินอาหาร นอกจากนี้ ยังมีการพัฒนาสูตรโปรตีนที่มุ่งเน้นการฟื้นฟูของร่างกายในระหว่างการนอนหลับ โดยผลิตภัณฑ์เหล่านี้มักประกอบด้วยเคซีน แมกนีเซียม หรือแอล-ธีอะนีน เพื่อสนับสนุนกระบวนการซ่อมแซมร่างกายในช่วงเวลากลางคืน ซึ่งสะท้อนถึงความสำคัญของการพักผ่อนต่อการปรับปรุงสมรรถภาพทางกายภาพ
By:
Orathai Sawatdichaikul, Ph.D.
Senior Professional Researcher
Department of Nutrition and Health
Institute of Food Research and Product Development
Kasetsart University
orathai.saw@ku.th
Functional Protein: New Directions in Nutrition for Health Promotion
Technological advancements have also enabled the production of hydrolyzed proteins and bioactive peptides, which are absorbed more rapidly than intact proteins. These components support muscle recovery and help reduce inflammation, making them especially valuable post-exercise. Studies have demonstrated that whey hydrolysate enhances endurance and accelerates muscle repair. Additionally, adaptogens and probiotics in protein formulations introduce a wellness-focused strategy. Adaptogens such as ashwagandha and cordyceps may aid in stress recovery, while probiotics support gut health—highlighting the interrelationship between digestion, mental resilience, and athletic performance. Growing consumer demand for ingredient transparency and sustainability has influenced the direction of the market. Protein sources now include regenerative dairy or upcycled plant proteins, aligning with the clean label movement, which promotes minimal processing and ethical sourcing. Personalized nutrition has further gained momentum. Products tailored to activity type, age, or genetic profiles leverage wearable technology and AI to create optimized protein blends that match individual fitness goals and dietary needs. Convenience is another driving factor. Ready-to-drink protein waters, functional teas and coffees, and snacks such as high-protein chips and yogurts have emerged, offering portable options suited to active lifestyles.
To reduce digestive discomfort and improve nutrient availability, protein products now incorporate fermentation and enzymatic treatment. Proteins treated with enzymes such as papain or bromelain exhibit enhanced bioavailability and better tolerance, making them particularly useful for athletes prone to gastrointestinal stress. Sleep-focused protein formulations have also emerged. Products containing casein, magnesium, or L-theanine support overnight recovery, recognizing rest as essential to performance adaptation.