ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีระบบห่วงโซ่ความเย็นสำหรับผักและผลไม้
By: กองบรรณาธิการ
นิตยสาร ฟู้ด โฟกัส ไทยแลนด์
Editorial Team
Food Focus Thailand Magazine
editor@foodfocusthailand.com
ในบรรดาผลิตภัณฑ์อาหารทั่วโลก ผักและผลไม้สดจัดอยู่ในกลุ่มที่เสียหายง่ายที่สุด หากไม่มีการจัดการที่เหมาะสม ผลผลิตอาจเสื่อมคุณภาพหรือเน่าเสียจากหลายปัจจัย เช่น อุณหภูมิ ความชื้น ความเสียหายทางกายภาพ และการปนเปื้อนของเชื้อจุลินทรีย์ โดยความเสียหายเหล่านี้สามารถเกิดขึ้นได้ตลอดห่วงโซ่อุปทาน ตั้งแต่ขั้นตอนการเก็บเกี่ยว การขนส่ง ไปจนถึงการจัดเก็บ ซึ่งความเสียหายหลังการเก็บเกี่ยวนี้ส่งผลกระทบต่อทุกฝ่าย ตั้งแต่เกษตรกรที่สูญเสียรายได้ ผู้จำหน่ายที่ต้องแบกรับต้นทุนที่สูงขึ้น และผู้บริโภคที่ได้รับสินค้าคุณภาพต่ำ หรือไม่สามารถบริโภคได้จนต้องทิ้งในที่สุด
ในขณะเดียวกัน ความต้องการผักและผลไม้สดที่มีคุณภาพและสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้นั้นเพิ่มขึ้นทั่วโลก ส่งผลให้ตลาดห่วงโซ่ความเย็นเติบโตอย่างรวดเร็ว จากรายงานของ Polaris คาดการณ์ว่ามูลค่าตลาดห่วงโซ่ความเย็นจะขยายตัวจาก 379.39 พันล้านเหรียญดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี พ.ศ. 2567 ไปสู่ 2,232 พันล้านเหรียญดอลลาร์สหรัฐฯ ภายในปี พ.ศ. 2577 ด้วยอัตราการเติบโตเฉลี่ยสูงถึงร้อยละ 19.4 ต่อปี การเติบโตนี้ส่วนใหญ่เกิดจากความต้องการในกลุ่มผลิตภัณฑ์ผักและผลไม้ ซึ่งเป็นผลมาจากการที่ผู้คนตระหนักถึงปัญหาความเสียหายหลังจากการเก็บเกี่ยวและตลาดผักผลไม้สดระหว่างประเทศที่เติบโตอย่างรวดเร็ว
จากผลกระทบทั้งทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ทำให้มีการพัฒนาเทคโนโลยีระบบห่วงโซ่ความเย็นอย่างต่อเนื่อง ในบทความนี้จึงเป็นการสำรวจความก้าวหน้าล่าสุดของเทคโนโลยีระบบห่วงโซ่ความเย็นสำหรับผักและผลไม้ โดยมุ่งเน้นไปที่ความก้าวหน้าของเซนเซอร์อัจฉริยะ เทคโนโลยีการตรวจสอบย้อนกลับ และการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลทวิน แม้จะยังมีความท้าทายอยู่บ้าง ทั้งเรื่องของต้นทุนเซนเซอร์ มาตรฐานการจัดเก็บข้อมูล และการเชื่อมต่อระบบต่างๆ อย่างไรก็ตาม ทิศทางที่เห็นได้อย่างชัดเจน คือ เทคโนโลยีระบบห่วงโซ่ความเย็นที่ชาญฉลาดและมีการเชื่อมโยงกันมากขึ้น ซึ่งจะเข้ามามีบทบาทสำคัญในการกำหนดอนาคตของการขนส่งผักและผลไม้สด
Fresh fruits and vegetables are among the most fragile products in the global food supply chain. Without proper handling, they are highly vulnerable to spoilage caused by poor storage conditions, mechanical damage, microbial growth, or exposure to inappropriate temperatures and humidity during harvest, transit, and storage. These post-harvest losses affect everyone—from farmers who lose income, to sellers and distributors facing higher costs, to consumers dealing with reduced quality and increased waste.
At the same time, global demand for fresh produce that maintains quality and traceability is increasing rapidly. As a result, the global cold chain market is experiencing rapid expansion. According to Polaris, the market is projected to grow from USD 379.39 billion in 2024 to over USD 2,232 billion by 2034, at a CAGR of 19.4%. Much of this growth is driven by the fruits and vegetables sector, reflecting rising awareness of post-harvest losses and the booming international trade in fresh produce.
With such high economic, social, and environmental stakes, cold chain technology continues to evolve rapidly. This article reviews recent advancements in cold chain solutions for fruits and vegetables, with a focus on innovations in smart sensors, traceability technologies, and digital twin applications. Challenges remain—such as sensor costs, data standardization, connectivity, and the need for trust and collaboration among stakeholders. Still, the momentum is clear: smarter, more connected cold chains are shaping the future of fresh produce logistics.