พัฒนาอุตสาหกรรมอาหารของไทยให้ก้าวไกลด้วยนวัตกรรม
By: Associate Professor Prapasri Theprugsa, Ph.D.
Secretary of the Executive Committee for Food Innopolis Thammasat University and Head of the Center for Academic Excellence in Food Science and Innovation
Thammasat University
prapasritheprugsa@gmail.com
ประเทศไทยเป็นประเทศที่มีศักยภาพด้านการผลิตอาหาร และที่ผ่านมาก็ได้รับการยอมรับจากนานาประเทศมาโดยตลอด แต่การผลิตอาหารในมิติของการขายวัตถุดิบหรือสินค้าทางการเกษตรเพียงอย่างเดียวคงไม่เพียงพอ เนื่องจากไม่สามารถสร้างมูลค่าหรือช่วยทำให้ประเทศหลุดพ้นจากกับดักความยากจนได้ ทั้งนี้ เพื่อยกระดับวัตถุดิบและสินค้าทางการเกษตรให้ก้าวไปสู่นวัตกรรมอาหาร จึงต้องใช้องค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม มาพลิกโฉมให้ผู้ผลิตพืชผลทางการเกษตร เพิ่มมูลค่าวัตถุดิบอาหาร ซึ่งจะนำไปสู่การสร้างความแข็งแกร่งให้อุตสาหกรรมเกษตร ตลอดจนอุตสาหกรรมการแปรรูปอาหารต่อไป
Thailand has long been recognized as a food-producing country with high potential. However, food production in the dimension of distributing raw materials or agricultural products alone is not enough as it cannot create value or help the country escape the poverty trap. To promote development, the country must optimize raw materials and agricultural products through the application of scientific knowledge, technology, and innovation to reshape agricultural producers and add value to food ingredients. Then, both the agricultural and food processing industries could benefit from this.
5 เทรนด์นวัตกรรมอาหารตอบโจทย์ผู้บริโภคยุคใหม่
1. ยกระดับอาหารท้องถิ่นไทย
อาหารท้องถิ่น หรืออาหารพื้นบ้านของไทยจากหลากหลายภูมิภาคมีความเป็นเอกลักษณ์ที่แตกต่างกัน หนึ่งในนั้นคืออาหารหมักดอง ซึ่งเป็นวิธีการถนอมอาหารรูปแบบหนึ่งตามภูมิปัญญาดั้งเดิมที่ไม่เพียงแต่ให้รสชาติเฉพาะ แต่ยังคงแฝงไปด้วยเรื่องราวภูมิปัญญาอาหารส่งผ่านมายังรุ่นสู่รุ่น
2. ออกแบบอาหารจากพืช
อาหารจากพืชเป็นอาหารที่อยู่ในกระแสตามเทรนด์อาหารแห่งอนาคต ซึ่งเป็นทางเลือกใหม่สำหรับผู้บริโภคที่ใส่ใจสุขภาพ
3. พัฒนาอาหารและเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพในรูปแบบพร้อมบริโภค
หลายประเทศทั่วโลก รวมถึงประเทศไทยต่างเผชิญกับสถานการณ์โรคระบาด และความท้าทายจากโรคอุบัติใหม่ที่ไม่มีแนวโน้มจะยุติลงในระยะใกล้นี้ ส่งผลให้อาหารและเครื่องดื่มในรูปแบบพร้อมบริโภคต้องปรับตัวมาพร้อมกับการส่งเสริมด้านสุขภาพร่วมด้วย
4. สร้างสรรค์ของเหลือทิ้งจากอุตสาหกรรม
นวัตกรรมการนำส่วนเหลือทิ้งอย่างเศษอาหารมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์รูปแบบใหม่เป็นเทรนด์อาหารที่สอดคล้องกับแนวคิดระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนสำหรับอาหารแห่งอนาคต
5. ประยุกต์ใช้เทคโนโลยีการแปรรูปสมัยใหม่
ปัจจุบันมีเทคโนโลยีทั้งแบบที่ใช้ความร้อน และไม่ใช้ความร้อนที่ช่วยอำนวยความสะดวก และลดข้อจำกัดของการเติมวัตถุเจือปนอาหารบางชนิด
5 Food Innovation Trends for Current Customer Demand
1. Transform Local Food Production
Local food or traditional cuisine from different regions is quite distinguishable. In fact, fermentation is one of the most popular preservation methods in Thailand, providing not only a specific flavor but also a culinary tradition and cultural legacy passed down from generation to generation.
2. Explore Plant-based Alternatives
Plant-based foods, such as plant-based cheese, are still on the horizon, providing new choices for vegetarians, vegans, and health-conscious consumers.
3. Create Ready-to-eat Foods and Drinks to Satisfy Health-conscious Consumers
Many countries, including Thailand, are dealing with epidemic situations and emerging diseases that are unlikely to end soon. As a result, ready-to-eat food and beverages must be adapted to help maintain a healthy lifestyle.
4. Be Creative about Food Waste
Food waste innovation can result in an alternative product that is part of a circular economy.
5. Utilize Modern Processing Technology
Currently, thermal and non-thermal food technology can be employed to improve product quality and reduce the use of certain food additives.