Page 48 - FoodFocusThailand No.246 October 2026
P. 48
STRATEGIC R & D
ดังนั�น ความื่ท้าทายข้องการวิจัยและพิ่ัฒนาเช่ิงกลยุทธ์์ใน
อุติสัาห์กรรมื่อาห์ารยุคให์มื่่จึงไมื่่ใช่่เพิ่ียงอาห์ารที�เติิมื่เพิ่ียงสัารอาห์าร
ที�มื่ีประโยช่น์บางช่นิด ห์ร่อเติิมื่โพิ่รไบโอติิกสั์สัายพิ่ันธ์ุ์ที�เป็นกระแสั
ลงในผิลิติภัณฑ์์เพิ่่�อเรียกลูกค้า แติ่ติ้องเข้้าใจกลไกข้องการปกป้อง
ลำาไสั้อย่างแท้จริง ทั�งเกราะป้องกันลำาไสั้ (Gut Barrier) กรดไข้มื่ัน
สัายสัั�น (Short-Chain Fatty Acids; SCFAs) ไปจนถึึงนวัติกรรมื่อย่าง
“ไซโคไบโอติิกสั์ (Psychobiotics)” ที�ช่่วยเสัริมื่สัร้างสัุข้ภาวะทาง
อารมื่ณ์และระบบประสัาทอย่างยั�งย่น (Sarkar et al., 2016) เพิ่่�อให์้
ได้ผิลิติภัณฑ์์ฟัังก์ช่ันที�สัามื่ารถึรักษาสัมื่ดุลข้องไมื่โครไบโอมื่ได้
อย่างแท้จริง โดยไมื่่ติกเป็นกับดักข้องอาห์ารแปรรูปสัูงที�แฝงติัวใน
รูปแบบข้องอาห์ารเพิ่่�อสัุข้ภาพิ่
ภาพทำ่� 1 การสั่�อสัารสัองทิศทางระห์ว่างลำาไสั้กับสัมื่องผิ่านระบบภูมื่ิคุ้มื่กัน
เสั้นประสัาทเวกัสั ระบบติ่อมื่ไร้ท่อ และสัารเมื่แทบอไลติ์จากจุลินทรีย์ในลำาไสั้ Gut Innovation: เมื่่�ออาหารแห่งอนาคตเร่�มื่ต้นที่่�ลำำาไส้้
ซึ�งมื่ีบทบาทติ่อการทำางานข้องไมื่โครเกลีย ทั�งในภาวะสัรีรวิทยาปกติิและ อุติสัาห์กรรมื่อาห์ารยุคให์มื่่ ควรปรับติัวอย่างไร เมื่่�อติ้องทำาความื่เข้้าใจ
ในระห์ว่างโรคทางระบบประสัาทที�มื่ีองค์ประกอบข้องการอักเสับทางระบบ เช่ิงกลไกและพิ่ัฒนาผิลิติภัณฑ์์ “โพิ่รไบโอติิกสั์” แบบเดิมื่ ให์้กลายเป็น
ประสัาทร่วมื่ด้วย (Reyes et al., 2020) ผิลิติภัณฑ์์ที�ออกฤทธ์ิ�ทางช่ีวภาพิ่ที�จำาเพิ่าะเจาะจงมื่ากข้ึ�น จึงเป็นที�มื่า
ข้องโพิ่สัติ์ไบโอติิกสั์ ไซโคไบโอติิกสั์ และซินไบโอติิกสั์ ที�เป็นห์ัวใจสัำาคัญ
2. การรบกวนการทำำางานของสารส่�อประสาทำ: เมื่่�อสััญญาณ ข้องนวัติกรรมื่อาห์ารเพิ่่�อสัุข้ภาพิ่ลำาไสั้ข้องผิู้บริโภค (ภาพิ่ที� 3)
การอักเสับสั่งไปถึึงสัมื่องจะเข้้าไปรบกวนกระบวนการสัังเคราะห์์สัารสั่�อ
ประสัาทสัำาคัญ เช่่น เซโรโทนิน และโดปามื่ีน ทำาให์้ระดับสัารเห์ล่านี�
ลดลงห์ร่อทำางานผิิดปกติิ จนเสัี�ยงติ่อการเกิดภาวะซึมื่เศร้าและ
ความื่วิติกกังวลที�เพิ่ิ�มื่สัูงข้ึ�น (Layunta et al., 2021)
ภาพทำ่� 2 วงจร Gut-Brain Axis แสัดงการสั่�อสัารสัองทางระห์ว่างลำาไสั้กับ ภาพทำ่� 3 ผิลกระทบข้องโพิ่รไบโอติิกสั์ พิ่รีไบโอติิกสั์ และซินไบโอติิกสั์ติ่อ
สัมื่อง โดยอาห์ารแปรรูปสัูงอาจรบกวนสัมื่ดุลลำาไสั้และกระติุ้นสััญญาณอักเสับ องค์ประกอบและการทำางานข้องจุลินทรีย์ในลำาไสั้ (Kezer et al., 2025)
สัู่สัมื่อง ข้ณะที�ความื่เครียดเร่�อรังสัามื่ารถึสั่งสััญญาณย้อนกลับมื่ากระทบ
สัมื่ดุลลำาไสั้ เกิดเป็นวงจรที�สั่งผิลติ่อสัุข้ภาพิ่ทั�งสัองระบบ • โพสต์์ไบโอต์ิกส์ (Postbiotics) ค่อ “จุลินทรีย์ที�ติายแล้ว แติ่ยัง
ทำางานได้” โดยโพิ่สัติ์ไบโอติิกสั์สัามื่ารถึเสัริมื่ความื่แข้็งแรงข้องผินัง
ความื่เครียดอาจนำาไปสัู่พิ่ฤติิกรรมื่การบริโภคอาห์ารแปรรูปสัูง ซึ�ง ลำาไสั้ (Intestinal Barrier Function) ลดการอักเสับ และช่่วยปรับสัมื่ดุล
รบกวนสัมื่ดุลจุลินทรีย์ในลำาไสั้และกระติุ้นการอักเสับ สั่งผิลติ่อ จุลช่ีพิ่ในลำาไสั้ได้อย่างมื่ีประสัิทธ์ิภาพิ่ อีกทั�งยังมื่ีความื่คงติัวสัูง ทนติ่อ
การสั่�อสัารผิ่านแกนลำาไสั้-สัมื่อง (Gut-Brain Axis) และเกี�ยวข้้องกับ ความื่ร้อน และสัภาวะการผิลิติซึ�งติอบโจทย์อุติสัาห์กรรมื่อาห์ารได้
อารมื่ณ์ การนอนห์ลับ และการติอบสันองติ่อความื่เครียด ข้ณะเดียวกัน ดีกว่าโพิ่รไบโอติิกสั์ทั�วไป (Salminen et al., 2021; Vinderola et al.,
การเปลี�ยนแปลงเห์ล่านี�อาจเกิดเป็นวงจรติ่อเน่�องที�กระทบทั�งสัุข้ภาพิ่ 2022) และสัามื่ารถึนำาไปใช่้ในผิลิติภัณฑ์์ห์ลายประเภท เช่่น นมื่ผิง
กายและจิติใจ (Bonaz et al., 2018; Han et al., 2022; Song et al., ข้นมื่ข้บเคี�ยว ไปจนถึึงเคร่�องด่�มื่พิ่ร้อมื่ด่�มื่ โดยมื่ีข้้อได้เปรียบด้าน
2023) สั่งผิลให์้ผิู้บริโภคห์ันมื่าใสั่ใจสัุข้ภาพิ่เช่ิงป้องกันและอาห์าร ความื่คงติัวและการเก็บรักษาเมื่่�อเทียบกับโพิ่รไบโอติิกสั์ที�เป็นจุลินทรีย์
ฟัังก์ช่ัน โดยเฉพิ่าะผิลิติภัณฑ์์ที�มื่ีโพิ่รไบโอติิกสั์มื่ากข้ึ�น มื่ีช่ีวิติ (Zhong et al., 2024)
48 FOOD FOCUS THAILAND OCT 2026
22/9/2569 BE 19:13
47-51_Strong QC&QA_Fin.indd 48 22/9/2569 BE 19:13
47-51_Strong QC&QA_Fin.indd 48
