Page 47 - FoodFocusThailand No.246 October 2026

STRA
STRATEGIC R & DTEGIC R & D

GUT MATTERS:

เจาะลึึกไมโครไบโอมกับโจทย์์ใหม�ในการพััฒนาอาหารเพั่�อสูุ่ขภาพั

ปััจจุบัันวงการแพทย์์และวิทย์าศาสตร์สุขภาพให้้ความสำาคัญกับัไมโครไบัโอมในลำาไส้ (Gut Microbiome) มากข้�น เน่�องจากไม่ได้้มี
บัทบัาทเพีย์งด้้านการย์่อย์อาห้าร แต่ย์ังเกี�ย์วข้องกับัการส่�อสารระห้ว่างลำาไส้กับัสมองผ่่านแกนลำาไส้-สมอง (Gut-Brain Axis) โด้ย์

จุลินทรีย์์ในลำาไส้มีส่วนเกี�ย์วข้องกับัการสร้างสารส่�อปัระสาทและสารเมแทบัอไลต์ที�สัมพันธ์์กับัการทำางานของสมอง อารมณ์์ และ
การตอบัสนองต่อความเครีย์ด้ (Cryan et al., 2019) ความเชื่่�อมโย์งด้ังกล่าวทำาให้้ “Gut Matters” ห้ร่อสุขภาพลำาไส้ กลาย์เปั็น
ปัระเด้็นสำาคัญของการดู้แลสุขภาพเชื่ิงปั้องกันและเปั็นโอกาสให้ม่ที�อุตสาห้กรรมอาห้ารไม่อาจมองข้าม (ภาพที� 1)

Gut-Brain Axis:

จากวิิกฤต UPF สู่่�โจทย์์นวิัตกรรมอาหารย์ุคใหม� วริิษา ฝั้้�นธริริมคริ้�ง
ในบริิบทของสัังคมยุุคใหม่ท่�ผู้้�คนม่วิิถี่ชี่วิิตดำำ�เนินไปอยุ่�งเริ่งริ่บ
ควิ�มเคริ่ยุดำจึึงกล�ยุเป็นเริ่�องท่�หล่กเล่�ยุงไดำ�ยุ�ก ทำ�ให�พฤติกริริม Warisa Fanthamkrang
Research and Development
ก�ริบริิโภคเปล่�ยุนแปลงไปสั้่ก�ริพึ�งพ�อ�ห�ริแปริริ้ปสั้ง (Ultra-Processed Food Innovation and Packaging Center (FIN)
Chiang Mai University
Foods; UPF) ม�กขึ�น เน่�องจึ�กอ�ห�ริกลุ่มน่�ตอบสันองต่อควิ�มต�องก�ริ
ของผู้้�บริิโภคในดำ��นควิ�มสัะดำวิกริวิดำเริ็วิและควิ�มคงตัวิในก�ริเก็บริักษ� ผศ.ดริ. ชิิตาพั้ณณ์ ใบงิ�ว
อยุ่�งไริก็ต�ม องค์ปริะกอบของอ�ห�ริ UPF สั่วินใหญ่่มักม่นำ��ต�ลใน Asst. Prof. Shitapan Bai-Ngew, Ph.D.
ปริิม�ณสั้ง ริวิมถีึงม่สั�ริแต่งกลิ�นริสัและวิัตถีุเจึ่อปนอ�ห�ริ โดำยุเฉพ�ะ Division of Product Development Technology
Faculty of Agro-Industry
อิมัลซิิไฟเออริ์ ซิึ�งแม�จึะไดำ�ริับก�ริริับริองวิ่�ผู้่�นเกณฑ์์ม�ตริฐ�น Chiang Mai University
Agro-Industry Academic Council Association (AIAC)
ควิ�มปลอดำภัยุต�มกฎหม�ยุ แต่ในเชีิงชี่วิวิิทยุ�ท่�ม่ก�ริทดำลองในสััตวิ์ fininfo.fin@gmail.com
พบวิ่�อิมัลซิิไฟเออริ์บ�งชีนิดำอ�จึเข��ไปริบกวินสัมดำุลจึุลินทริ่ยุ์ในลำ�ไสั�
โดำยุเฉพ�ะก�ริทำ�ล�ยุชีั�นเม่อกของผู้นังลำ�ไสั� ท่�อ�จึก่อให�เกิดำภ�วิะผู้นัง 1. การิกริะต้�นริะบบตอบสนองความเคริียด (HPA Axis):
ลำ�ไสั�ริั�วิซิึม (Leaky Gut Syndrome) และกริะตุ�นก�ริอักเสับริะดำับตำ�� สััญ่ญ่�ณก�ริอักเสับจึ�กลำ�ไสั�จึะเข��ไปกริะตุ�นแกนไฮโปท�ล�มัสั-
เริ่�อริัง (Low-grade Inflammation) โดำยุท่�ผู้้�บริิโภคไม่ริ้�ตัวิ (Daniel et al., ต่อมใต�สัมอง-ต่อมหมวิกไต (Hypothalamic-Pituitary-Adrenal Axis;
2023) ผู้ลกริะทบดำังกล่�วิไม่ไดำ�หยุุดำแค่ในริะบบท�งเดำินอ�ห�ริ แต่ยุัง HPA Axis) ซิึ�งเป็นหนึ�งในกลไกสัำ�คัญ่ในก�ริตอบสันองต่อควิ�มเคริ่ยุดำ
กริะทบไปถีึง “แกนลำ�ไสั�-สัมอง (Gut-Brain Axis)” ซิึ�งเป็นริะบบสั่�อสั�ริ ของริ่�งก�ยุ โดำยุก�ริกริะตุ�นริะบบดำังกล่�วิสั�ม�ริถีนำ�ไปสั้่ก�ริเพิ�มขึ�น
สัองท�งริะหวิ่�งลำ�ไสั�และสัมองผู้่�นหล�ยุกลไก ไดำ�แก่ ริะบบปริะสั�ท ของก�ริหลั�งฮอริ์โมนคอริ์ติซิอล (Cortisol) ซิึ�งเก่�ยุวิข�องกับก�ริควิบคุม

โดำยุเฉพ�ะเสั�นปริะสั�ทเวิกัสั (Vagus Nerve) ริะบบภ้มิคุ�มกัน ริะบบ ก�ริตอบสันองต่อควิ�มเคริ่ยุดำและอ�ริมณ์ ควิ�มกริะวินกริะวิ�ยุ หริ่อ
ฮอริ์โมน และสั�ริเมแทบอไลต์ท่�ผู้ลิตโดำยุจึุลินทริ่ยุ์ในลำ�ไสั� (Bonaz et al., ใจึสัั�นโดำยุไม่ทริ�บสั�เหตุ (Berding et al., 2023)
2018; Han et al., 2022) (ภ�พท่� 2) เชี่น
OCT 2026 FOOD FOCUS THAILAND 47

22/9/2569 BE 19:13
47-51_Strong QC&QA_Fin.indd 47 22/9/2569 BE 19:13
47-51_Strong QC&QA_Fin.indd 47