Page 47 - FoodFocusThailand No.247 November_December 2026
P. 47
STRONG QC & QA
• โซน 4 คืือ พื้ื�นที่่�ภายนอกบริิเวณการิผลิิตโดยตริง เช่่น คืลิังสิินคื้า จุุลิินที่ริ่ย์โดยตริง แลิะคื่า ATP ตำ�ายังไม่สิามาริถี่ยืนยันได้ว่าบริิเวณนั�น
ห้้องเปลิ่�ยนเสิื�อผ้า ที่างเดิน จุุดริับสิ่งสิินคื้า แลิะพื้ื�นที่่�ซ่่อมบำาริุง ปริาศจุากเช่ื�อก่อโริคื ดังนั�น จุ้งคืวริใช่้ริ่วมกับการิตริวจุด้วยสิายตา
การิแบ่งพื้ื�นที่่�ออกเป็นโซ่น 1–4 จุะช่่วยกำาห้นดแนวที่างการิเก็บตัวอย่างตาม แลิะการิตริวจุที่างจุุลิช่่ววิที่ยาตามคืวามเห้มาะสิม โดยเกณฑ์์
คืวามเสิ่�ยง โดยพื้ิจุาริณาจุากปัจุจุัยต่างๆ เช่่น คืวามใกลิ้ช่ิดกับผลิิตภัณฑ์์ การิพื้ิจุาริณาว่า Pass, Caution ห้ริือ Fail คืวริพื้ัฒนาจุากข้อมูลิของ
คืวามช่ื�น คืวามยากในการิที่ำาคืวามสิะอาด สิภาพื้เคืริื�องจุักริ ปริะวัติผลิตริวจุ โริงงาน เนื�องจุากผลิการิตริวจุสิอบจุะข้�นอยู่กับเคืริื�องมือ ช่นิดของ
แลิะการิเคืลิื�อนที่่�ของบุคืลิากริห้ริืออุปกริณ์ ที่ั�งน่� แต่ลิะพื้ื�นที่่�อาจุใช่้ช่นิดเช่ื�อ พื้ื�นผิว ผลิิตภัณฑ์์ แลิะวิธี่การิเก็บตัวอย่าง
เป้าห้มายแลิะคืวามถี่่�ในการิตริวจุแตกต่างกัน โดยอาจุกำาห้นดที่ั�งจุุดตริวจุปริะจุำา จุลิินทรีย์ชี้ี�วัด้ เช่่น Total Plate Count, Coliforms แลิะ
(Fixed Sites) แลิะจุุดตริวจุห้มุนเว่ยน (Rotating Sites) เพื้ื�อเฝ้้าริะวังคืวามเสิ่�ยง Enterobacteriaceae จุะช่่วยปริะเมินสิภาพื้ที่างจุุลิช่่ววิที่ยาแลิะ
แลิะคื้นห้าปัญห้าที่่�อาจุเกิดข้�นให้ม่ สิำาห้ริับการิผลิิตอาห้าริพื้ริ้อมบริิโภคื ปริะสิิที่ธีิภาพื้การิคืวบคืุมสิุขลิักษณะโดยริวม แต่ไม่สิามาริถี่ยืนยัน
คืวริออกแบบการิตริวจุเช่ื�อก่อโริคืห้ริือจุุลิินที่ริ่ย์เป้าห้มายที่่�เห้มาะสิมตาม การิม่อยู่ของเช่ื�อก่อโริคืได้โดยตริง ในขณะที่่�การิตริวจุย่สิต์ ริา
การิปริะเมินคืวามเสิ่�ยง โดยให้้คืวามสิำาคืัญกับพื้ื�นที่่�ห้ลิังขั�นตอนลิดเช่ื�อ ที่ั�งน่� แบคืที่่เริ่ยกริดแลิคืติก ห้ริือจุุลิินที่ริ่ย์ที่่�ที่ำาให้้อาห้าริเสิื�อมคืุณภาพื้
การิตริวจุเช่ื�อก่อโริคืบนพื้ื�นผิวสิัมผัสิอาห้าริโดยตริง (โซ่น 1) คืวริดำาเนินการิ กลิุ่มอื�นๆ สิามาริถี่ใช่้ติดตามปัญห้าคืุณภาพื้แลิะอายุการิเก็บริักษา
เมื�อม่เห้ตุผลิริองริับจุากการิปริะเมินอันตริาย ข้อกำาห้นดที่่�เก่�ยวข้อง แลิะแผน ตามลิักษณะของผลิิตภัณฑ์์
การิตอบสินองของสิถี่านปริะกอบการิ สิำาห้ริับการิตริวจุติดตามสารก่อภููมิิแพ้้ สิามาริถี่ใช่้ปริะเมิน
ปริะสิิที่ธีิผลิของการิที่ำาคืวามสิะอาดแลิะมาตริการิป้องกันการิสิัมผัสิข้าม
ตรวจอะไรและตรวจเมื่่�อใด? (Cross-Contact) อย่างไริก็ตาม ATP ห้ริือการิตริวจุโปริต่นริวม
EMP ไม่จุำาเป็นต้องใช่้การิที่ดสิอบทีุ่กช่นิดในทีุ่กโริงงาน โดยสิิ�งที่่�ตริวจุจุะต้อง ไม่สิามาริถี่ใช่้แที่นการิตริวจุสิาริก่อภูมิแพื้้จุำาเพื้าะ เมื�อต้องการิยืนยัน
เลิือกให้้เห้มาะสิมกับโปริแกริมแลิะสิอดคืลิ้องกับผลิิตภัณฑ์์ กริะบวนการิ แลิะ การิคืวบคืุมสิาริก่อภูมิแพื้้ช่นิดใดช่นิดห้น้�ง
คืวามเสิ่�ยงที่่�เก่�ยวข้อง ไม่ว่าจุะเป็นการตรวจด้้วย ATP ซ่้�งเป็นเคืริื�องมือที่่�ให้้ การตรวจเชี้้�อก่อโรคในสิ�งแวด้ลิ้อมิม่คืวามสิำาคืัญ โดยเฉพื้าะ
ผลิริวดเริ็วแลิะเห้มาะสิำาห้ริับการิปริะเมินคืวามสิะอาดของพื้ื�นผิว โดยเฉพื้าะห้ลิัง ในพื้ื�นที่่�ผลิิตอาห้าริพื้ริ้อมบริิโภคื แต่ต้องเลิือกเช่ื�อเป้าห้มายจุาก
การิที่ำาคืวามสิะอาดแลิะก่อนเริิ�มผลิิต อย่างไริก็ตาม ATP ไม่ใช่่การิตริวจุจุำานวน การิปริะเมินคืวามเสิ่�ยง เช่่น Listeria monocytogenes ใน
NOV-DEC 2026 FOOD FOCUS THAILAND 47
26/10/2569 BE 09:16
46-50_Strong QC&QA_������.indd 47 26/10/2569 BE 09:16
46-50_Strong QC&QA_������.indd 47
