Page 83 - FoodFocusThailand No.242 June 2026

กลยุุทธ์์สำำ�คััญในก�รยุืดอ�ยุุก�รเก็บรักษ�อ�ห�รเม็็ดน่�ม็
แม้้เทคโนโลยีีการผลิตอาหารเม้็ดนิ�ม้จะม้ีจุดเด่นด้านเน้�อสััม้ผัสั

ที�นุ่ม้และม้ีความ้น่ารับประทาน แต่ในเชิิงอุตสัาหกรรม้ก็
ม้าพร้อม้กับความ้ท้าทายีด้านการถนอม้รักษา เน้�องจากกระบวน-
การผลิตอาหารประเภทนี�ม้ักใชิ้ความ้ร้อนและความ้ดันในระดับตำ�า
ประกอบกับผลิตภัณฑ์์ม้ีความ้ชิ้�นสัูง จึงทำาให้อาหารม้ีความ้เสัี�ยีง
ต่อการเสั้�อม้เสัียีคุณภาพจากการเจริญของเชิ้�อจุลินทรียี์และ
เชิ้�อราได้รวดเร็วกว่าอาหารสััตว์เลี�ยีงชินิดแห้งทั�วไป ด้วยีเหตุนี�
การยี้ดอายีุการเก็บรักษาและคงคุณภาพของผลิตภัณฑ์์
จึงจำาเป็นต้องอาศััยีสัารเสัริม้อาหารบางชินิดเข้าม้าม้ีบทบาทสัำาคัญ
ตัวอยี่างเชิ่น
• สารกัักัเกั็บความชุ่่�มชุ่้�น (humectants) ม้ีบทบาทสัำาคัญใน วิตาม้ินเหล่านี� และคงคุณค่าทางโภชินาการโดยีรวม้ไว้ได้ดียีิ�งขึ�น
การลดปริม้าณนำ�าอิสัระ (water activity; a ) ให้ตำ�ากว่าร้อยีละ 0.6 สั่งผลให้สััตว์เลี�ยีงได้รับสัารอาหารที�ครบถ้วนและเหม้าะสัม้ต่อ
w
ซึ่ึ�งเป็นระดับที�สัาม้ารถยีับยีั�งการเจริญของเชิ้�อจุลินทรียี์ได้อยี่างม้ี ความ้ต้องการของร่างกายี
ประสัิทธิิภาพ อีกทั�งยีังชิ่วยีให้ผลิตภัณฑ์์คงความ้ชิุ่ม้ชิ้�นได้ยีาวนาน 2. ความน�ารับประทานท่�เหน้อกัว�า: ด้วยีลักษณะทางกายีภาพ
สัารในกลุ่ม้นี�ที�นิยีม้ใชิ้ ได้แก่ นำ�าตาล นำ�าเชิ้�อม้เข้ม้ข้น เกล้อ รวม้ถึง ที�เม้็ดอาหารม้ีเน้�อสััม้ผัสันุ่ม้ เคี�ยีวง่ายี จึงเหม้าะสัำาหรับสััตว์เลี�ยีงที�ม้ี

สัารกลุ่ม้ polyhydric alcohol เชิ่น propylene glycol และ glycerol ปัญหาด้านสัุขภาพฟััน นอกจากนี� สัูตรอาหารยีังสัาม้ารถรองรับ
เป็นต้น การใชิ้วัตถุดิบโปรตีนจากเน้�อสััตว์ในสััดสั่วนที�สัูงขึ�น ชิ่วยีเสัริม้ทั�ง
• สารถนอมค่ณภาพอาหาร เน้�องจากอาหารสััตว์ชินิดเม้็ดนิ�ม้ กลิ�นและรสัชิาติให้ม้ีความ้น่ารับประทานตาม้ธิรรม้ชิาติได้เป็นอยี่างดี
ม้ีความ้ชิ้�นค่อนข้างสัูง จึงม้ีความ้เสัี�ยีงต่อการเจริญของเชิ้�อจุลินทรียี์ ซึ่ึ�งถ้อเป็นจุดเด่นสัำาคัญที�เหน้อกว่าอาหารแบบแห้งทั�วไป
และเชิ้�อราได้ง่ายี การเสัริม้สัารถนอม้คุณภาพอาหารสััตว์จึงเป็น จากข้อมู้ลข้างต้น จะเห็นได้ว่าอาหารสััตว์เลี�ยีงแบบเม้็ดนิ�ม้ม้ี
อีกปัจจัยีสัำาคัญ โดยีสัาม้ารถแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม้ ได้แก่ ข้อได้เปรียีบที�หลากหลายี ทั�งในด้านคุณค่าทางโภชินาการ เน้�อสััม้ผัสั
- กัรดผสมอาหาร เชิ่น phosphoric acid หร้อ lactic acid และความ้น่ารับประทาน จึงสัาม้ารถสัร้างความ้แตกต่างให้กับ
ซึ่ึ�งนิยีม้ใชิ้ในปริม้าณร้อยีละ 1-2 ของสัูตรอาหาร เพ้�อควบคุม้ ผลิตภัณฑ์์ท่าม้กลางการแข่งขันที�สัูงในตลาดอาหารสััตว์เลี�ยีงได้อยี่าง
ค่าความ้เป็นกรด-ด่างของอาหารให้อยีู่ในชิ่วง 4.0 ถึง 5.5 ม้ีประสัิทธิิภาพ อยี่างไรก็ตาม้ หัวใจสัำาคัญที�ผู้ประกอบการ และ
- สารยัับยัั�งกัารเจริญของเชุ่้�อรา ได้แก่ potassium sorbate, ผู้เลี�ยีงสััตว์ไม้่ควรม้องข้าม้ ค้อการเล้อกอาหารสััตว์ให้เหม้าะสัม้
calcium propionate, sorbic acid, propionic acid, กับชินิดของสััตว์ ชิ่วงวัยี และสัภาพร่างกายี รวม้ถึงพิจารณา
methylparaben, sodium benzoate และ pimaricin โดยีทั�วไปจะ สัภาพแวดล้อม้ในการเลี�ยีงควบคู่กันไป เพ้�อให้สััตว์เลี�ยีงม้ีสัุขภาพที�
ใชิ้ในปริม้าณร้อยีละ 0.01 ถึง 0.2 ของสัูตรอาหาร เพ้�อเพิ�ม้ แข็งแรงสัม้บูรณ์และได้รับคุณค่าทางโภชินาการที�เหม้าะสัม้ในแต่ละ
ประสัิทธิิภาพในการป้องกันเชิ้�อราได้สัูงสัุด ชิ่วงวัยีอยี่างแท้จริง

ข้้อได้เปรียุบข้องอ�ห�รสำัตว์์เม็็ดน่�ม็ในเชิิงโภชินศ�สำตร์
1. กัารคงค่ณค�าทางโภชุ่นากัารอยั�างครบถ้วน: กระบวนการผลิต More Information Service Info C014

อาหารเม้็ดนิ�ม้สัาม้ารถรักษาคุณค่าของสัารอาหารไว้ได้ดีกว่า เอกัสารอ้างอิง / References
โดยีเฉพาะกลุ่ม้สัารอาหารที�ไวต่อความ้ร้อน เชิ่น กลุ่ม้โปรตีน ศัูนยี์วิจัยีกสัิกรไทยี. 2568. ตลาดอาหารสััตว์เลี�ยีงของไทยีปี 2568 โตต่อเน้�อง
คุณภาพดีจากสััตว์ หร้อโปรตีนที�ผ่านกระบวนการไฮโดรไลซึ่์ ซึ่ึ�งเป็น ทั�งในประเทศัและการสั่งออกตาม้ความ้นิยีม้ม้ีสััตว์เลี�ยีง. สั้บค้นเม้้�อ
แหล่งของกรดอะม้ิโนที�สัม้ดุลและจำาเป็นต่อสััตว์เลี�ยีง ชิ่วยีเพิ�ม้ 8 พฤษภาคม้ 2569 จาก https://www.kasikornresearch.com/th/
ประสัิทธิิภาพในการยี่อยีของโปรตีนและเสัริม้ความ้น่ารับประทาน analysis/k-social-media/Pages/Pet-Food-IAO123-Info-FB-17-03-25.
aspx
ให้กับผลิตภัณฑ์์ สัารอาหารสัำาคัญอีกกลุ่ม้หนึ�งค้อ กลุ่ม้วิตาม้ินและ NRC. 2006. Nutrient requirements of dogs and cats. The National
แร่ธิาตุ โดยีเม้้�อเปรียีบเทียีบกับอาหารเม้็ดแบบแห้ง ซึ่ึ�งม้ักสัูญเสัียี Academic Press, Washington, D.C., The United State of America.
Rockey, G.J. 2006. Pet food production. Process description. Available
วิตาม้ินระหว่างกระบวนการผลิตที�ผ่านความ้ร้อนและความ้ดันสัูง on Engormix.com
ในระดับร้อยีละ 15-20 และอาจสัูงถึงร้อยีละ 80 ในกลุ่ม้วิตาม้ินเอ อี Samant, S.S., P.G. Crandall, S.E.J. Arroyo and H.S Seo. 2021. Dry Pet
Food Flavor Enhancers and Their Impact on Palatability: A Review.
และซึ่ี ดังนั�น นวัตกรรม้การผลิตอาหารแบบเม้็ดนิ�ม้จึงชิ่วยีลดการสัูญเสัียี Food 10(11): 2599. doi: 10.3390/foods10112599.

JUN 2026 FOOD FOCUS THAILAND 83

22/5/2569 BE 14:26
81-85_��������� 2.indd 83
81-85_��������� 2.indd 83 22/5/2569 BE 14:26