Page 71 - FoodFocusThailand No.243 July 2026
P. 71
SOURCE OF ENGINEER
Life Cycle Assessment (LCA): เครื่่�องมืือสำำ�คัญสำ่� ระดับุทุ่� 2: การเพิ่ิ�มประสิทุธิิภาพิ่การใช้้ประโยช้น์จุาก
ก�รื่จััดก�รื่ทรื่ัพย�กรื่อย��งมืีปรื่ะสำิทธิิภ�พ ทุรัพิ่ยากร (Optimisation)
Life Cycle Assessment (LCA) คืือการประเมิินผลกระทบ แมิ้จะมิีการป้องกันอย่างเต็มิที� แต่ยังคืงมิีวัตถุุด้ิบหรือผลพลอยได้้
ด้้านสิ่ิ�งแวด้ล้อมิของผลิตภััณฑ์์หรือบริการตลอด้วงจรชีีวิต บางสิ่่วนที�หลีกเลี�ยงไมิ่ได้้ แนวทางนี�จ่งมิุ่งเน้นการนำาทรัพยากรที�เหลือ
ตั�งแต่การได้้มิาซึ่่�งวัตถุุด้ิบ การผลิต การขนสิ่่ง การใชี้งานไป อย้่กลับมิาใชี้ประโยชีน์ เชี่น การแปรร้ปวัตถุุด้ิบที�ไมิ่ผ่านเกณฑ์์ด้้าน
จนถุ่งการกำาจัด้ในขั�นสิุ่ด้ท้าย ตามิกรอบมิาตรฐาน ISO 14040 ร้ปลักษณ์มิาเป็นผลิตภััณฑ์์ใหมิ่ การใชี้ผลพลอยได้้เป็นวัตถุุด้ิบ
โด้ย LCA จะชี่วยผ้้ประกอบการอาหารได้้ใน 3 มิิติหลัก ได้้แก่ ในอุตสิ่าหกรรมิอื�นๆ อย่างอาหารสิ่ัตว์ หัวใจสิ่ำาคืัญคืือ การเปลี�ยน
1. การมองเห็็นต้้นทุุนแฝง “ของเหลือ” ให้กลายเป็น “ทรัพยากรที�ยังมิีคืุณคื่า” เพื�อลด้ต้นทุน
LCA ชี่วยเปิด้เผยต้นทุนที�ซึ่่อนอย้่ในกระบวนการต่างๆ การกำาจัด้และการเพิ�มิมิ้ลคื่าจากทรัพยากรที�มิีอย้่
ไมิ่ว่าจะเป็นการใชี้พลังงานเกินคืวามิจำาเป็น การเกิด้ของเสิ่ีย ระดับุทุ่� 3: การร่ไซเคิลและการนำาทุรัพิ่ยากรกลับุมาใช้้
ระหว่างการผลิต การใชี้นำ�าในปริมิาณสิ่้ง ต้นทุนการขนสิ่่ง หรือ ประโยช้น์ (Recycling)
คื่าใชี้จ่ายในการกำาจัด้ของเสิ่ีย เมิื�อไมิ่สิ่ามิารถุนำาของเสิ่ียกลับมิาใชี้ประโยชีน์โด้ยตรงได้้
2. การระบุุจุุดทุ่�ควรได้รับุการปรับุปรุง การรีไซึ่เคืิลถุือเป็นอีกหน่�งทางเลือกที�ชี่วยด้่งคืุณคื่าที�เหลืออย้่ของ
เมิื�อทราบว่าขั�นตอนใด้ก่อให้เกิด้ผลกระทบหรือคืวามิสิ่้ญเสิ่ีย ของเสิ่ียกลับคืืนมิา เชี่น การนำาเศษผัก เปลือกผลไมิ้ หรือสิ่่วนเหลือ
สิ่้งสิุ่ด้ องคื์กรจะสิ่ามิารถุจัด้ลำาด้ับคืวามิสิ่ำาคืัญของการลงทุน จากการผลิตไปผลิตเป็นปุ�ยหมิักหรือวัสิ่ดุ้ปรับปรุงด้ิน ซึ่่�งสิ่อด้คืล้องกับ
และการปรับปรุงกระบวนการได้้อย่างมิีประสิ่ิทธิิภัาพ แนวคืิด้เศรษฐกิจหมิุนเวียน (Circular Economy)
3. การสนับุสนุนเป้าห็มาย Environmental Social and ระดับุทุ่� 4: การนำาพิ่ลังงานกลับุคืน (Recovery)
Governance (ESG) และ Net Zero ของเสิ่ียที�ไมิ่สิ่ามิารถุนำาไปใชี้ประโยชีน์ในร้ปแบบอื�นได้้ อาจถุ้กนำา
ข้อมิ้ลจาก LCA สิ่ามิารถุนำาไปใชี้คืำานวณคืาร์บอนฟุุตพรินต์ มิาแปรร้ปเป็นพลังงานคืวามิร้อนหรือไฟุฟุ้า ซึ่่�งจะชี่วยลด้ปริมิาณ
ของผลิตภััณฑ์์ ซึ่่�งเป็นข้อมิ้ลสิ่ำาคืัญสิ่ำาหรับการรายงานด้้าน ESG ของเสิ่ีย ลด้การพ่�งพาเชีื�อเพลิงฟุอสิ่ซึ่ิล และเพิ�มิประสิ่ิทธิิภัาพการใชี้
และการวางแผนลด้การปล่อยก๊าซึ่เรือนกระจกตามิเป้าหมิาย ทรัพยากรภัายในองคื์กร
Net Zero ระดับุทุ่� 5: การกำาจุัด (Disposal) (ทุางเลือกสุดทุ้าย)
การเผาทำาลายหรือการฝัังกลบคืวรเป็นทางเลือกสิุ่ด้ท้าย เนื�องจาก
แนวท�งจััดก�รื่ Food Loss และ Food Waste ทำาให้คืุณคื่าของทรัพยากรสิ่้ญหายไปอย่างถุาวร และก่อให้เกิด้ผล
ต�มื Food and Drink Material Hierarchy กระทบต่อสิ่ิ�งแวด้ล้อมิสิ่้งที�สิุ่ด้ ซึ่่�งนอกจากคื่าใชี้จ่ายในการกำาจัด้แล้ว
หน่�งในกรอบแนวคืิด้ที�ได้้รับการยอมิรับในระด้ับสิ่ากล คืือ การฝัังกลบยังสิ่ะท้อนถุ่งการสิ่้ญเสิ่ียต้นทุนวัตถุุด้ิบ นำ�า พลังงาน และ
Food and Drink Material Hierarchy ซึ่่�งจัด้ลำาด้ับคืวามิสิ่ำาคืัญ แรงงานที�ลงทุนไปโด้ยไมิ่สิ่ร้างมิ้ลคื่าเพิ�มิ อีกทั�งของเสิ่ียอินทรีย์ยัง
ของการจัด้การของเสิ่ียจากทางเลือกที�สิ่ร้างคืุณคื่าสิ่้งสิุ่ด้ สิ่ามิารถุก่อให้เกิด้ก๊าซึ่มิีเทน ซึ่่�งมิีศักยภัาพในการก่อภัาวะเรือนกระจก
ไปจนถุ่งทางเลือกสิุ่ด้ท้าย แนวคืิด้ด้ังกล่าวแบ่งลำาด้ับการจัด้การ สิ่้งกว่าก๊าซึ่คืาร์บอนได้ออกไซึ่ด้์ประมิาณ 28 เท่า (IPCC, 2014) ด้ังนั�น
ออกเป็น 5 ระด้ับ ได้้แก่ การกำาจัด้จ่งไมิ่ใชี่แนวทางแก้ปัญหาของเสิ่ีย แต่เป็นทางเลือกสิุ่ด้ท้าย
ระดับุทุ่� 1: การป้องกันการเกิดของเส่ย (ทุางเลือก หลังจากพิจารณาทางเลือกอื�นๆ แล้ว
ทุ่�ด่ทุ่�สุด) (Prevention) ในวันที�อุตสิ่าหกรรมิอาหารต้องเผชีิญกับต้นทุนที�สิ่้งข่�นและ
การป้องกันไมิ่ให้เกิด้ของเสิ่ียตั�งแต่ต้นทางเป็นแนวทางที�มิี ข้อกำาหนด้ด้้านคืวามิยั�งยืนที�เข้มิข้นข่�น องคื์กรที�สิ่ามิารถุลด้ Food Loss
ประสิ่ิทธิิภัาพและคืุ้มิคื่าที�สิุ่ด้ เนื�องจากชี่วยรักษาวัตถุุด้ิบให้อย้่ และ Food Waste ได้้อย่างเป็นระบบ ย่อมิได้้เปรียบทั�งด้้านต้นทุน
ในกระบวนการสิ่ร้างมิ้ลคื่า แทนที�จะกลายเป็นต้นทุนที�ต้อง ประสิ่ิทธิิภัาพการผลิต และภัาพลักษณ์องคื์กร เพราะท้ายที�สิุ่ด้แล้ว
จัด้การในภัายหลัง ด้ังนั�น ผ้้ประกอบการคืวรมิุ่งเน้นการวางแผน “ของเสิ่ียที�ด้ีที�สิุ่ด้คืือ ของเสิ่ียที�ไมิ่เกิด้ข่�น” และทรัพยากรทุกสิ่่วนที�เหลือ
การผลิต การบริหารคืลังสิ่ินคื้า การใชี้หลัก First Expired First อย้่คืวรถุ้กนำากลับมิาสิ่ร้างมิ้ลคื่าให้ได้้มิากที�สิุ่ด้ นั�นคืือหัวใจของ
Out (FEFO) และการคืวบคืุมิคืุณภัาพตลอด้ห่วงโซึ่่อุปทาน การเติบโตอย่างยั�งยืนในอุตสิ่าหกรรมิอาหารยุคืใหมิ่
เพราะของเสิ่ียทุกกิโลกรัมิที�ไมิ่เกิด้ข่�น คืือกำาไรที�สิ่ามิารถุรักษา
ไว้ได้้ตั�งแต่ต้นทาง
More Information Service Info C012
JUL 2026 FOOD FOCUS THAILAND 71
22/6/2569 BE 20:18
70-73_Source of_wast ��������.indd 71
70-73_Source of_wast ��������.indd 71 22/6/2569 BE 20:18
