Page 56 - FoodFocusThailand No.238 January-February 2026

STRATEGIC R&D

งานวิจััยชี้ี�: ผัักดุองชี้่วยปรับอารมณ์์ ลดุความเครียดุ
และสนับสนุนพิัฒนาการของทารก

งานวิจุัยห้ลายฉบับช่่�ให้้เห้็นถ่งแนวโน้มีเช่ิงบวกของการบริโภคัผ่ักดองติ่อทั�ง
สุขภาพิ่ลำาไส้และสุขภาพิ่จุิติ ติัวอย่างเช่่น กิมีจุิและซึ่าวเคัราท์ท่�มี่จุุลินทร่ย์
ห้ลากห้ลายมีากกว่าร้อยสายพิ่ันธุ์ โดยบางสายพิ่ันธุ์มี่คัวามีสัมีพิ่ันธ์กับ
การปรับอารมีณ์์และการเสริมีสร้างสุขภาวะทางอารมีณ์์ ส่วนเทมีเป้ซึ่่�งเป็น
ผ่ลิติภัณ์ฑ์์ถั�วเห้ล่องห้มีัก จุากการศึ่กษาในสัติว์ทดลองพิ่บว่ามี่อิทธิพิ่ลติ่อ
การแสดงออกของย่นท่�เก่�ยวข้องกับการสร้างสารเซึ่โรโทนิน ซึ่่�งเป็นสาร
ส่�อประสาทสำาคััญในการคัวบคัุมีอารมีณ์์
รููปที่ี� 1 กลไกการทำางานเช่่�อมีโยงระห้ว่างการเสริมีโพิ่รไบโอติิกส์ติ่อ
แกนลำาไส้–สมีองและภาวะซึ่่มีเศึร้า นอกจุากน่� การบริโภคัอาห้ารห้มีักอย่างสมีำ�าเสมีอยังเก่�ยวข้องกับระดับ
Figure 1 Mechanisms linking probiotic supplementation, คัวามีเคัร่ยดท่�ลดลงและการทำางานด้านการรับร้้ท่�ด่ข่�น จุากการศึ่กษา
the gut–brain axis, and depression
ในมีนุษย์สะท้อนให้้เห้็นถ่งประโยช่น์ในวงกว้างของการรับประทาน
ที่ี�มา / Source: Dacaya and Moschonis (2025).
อาห้ารห้มีักเป็นประจุำาท่�สามีารถส่งเสริมีสุขภาพิ่จุิติและคัวามีสามีารถ
ประสาทท่�มี่บทบาทสำาคััญในการคัวบคัุมีอารมีณ์์ ส่งเสริมีคัวามี ทางสมีองได้ เป็นท่�น่าสนใจุว่า การบริโภคัอาห้ารห้มีักของห้ญิงติั�งคัรรภ์ยัง

ผ่่อนคัลาย และช่่วยให้้ระบบประสาทสงบลงเมี่�อบริโภคัอาห้ารห้มีัก พิ่บผ่ลเช่ิงบวกติ่อร้ปแบบการนอนห้ลับของทารก ซึ่่�งช่่�ให้้เห้็นว่าประโยช่น์ของ
โดยจุุลินทร่ย์ท่�เป็นประโยช่น์เห้ล่าน่�อาจุช่่วยเพิ่ิ�มีระดับของสารส่�อ อาห้ารห้มีักอาจุส่งผ่ลข้ามีรุ่น โดยช่่วยส่งเสริมีสุขภาพิ่และพิ่ัฒนาการของ
ประสาทในลำาไส้ ท่�ส่งเสริมีอารมีณ์์ ซึ่่�งสามีารถส่งสัญญาณ์ไปยัง คันรุ่นถัดไปได้ด้วย
สมีอง ส่งผ่ลให้้เกิดคัวามีร้้ส่กผ่่อนคัลาย สร้างสมีดุลทางอารมีณ์์
ท่�ด่ และคัวามีพิ่ร้อมีทางสติิปัญญามีากยิ�งข่�น ความท้าทายในการใชี้้อาหารหมักเพิ่�อส่งเสริมสุขภาพิจัิต่
และอารมณ์์
การปรับสมดุุลฮอร์โมนความเครียดุ คัวามีท้าทายสำาคััญประการห้น่�งของการนำาผ่ักดองมีาใช่้เพิ่่�อส่งเสริมีสุขภาพิ่

ลำาไส้และสมีองมี่การส่�อสารกันอย่างติ่อเน่�องผ่่านระบบท่�เร่ยกว่า จุิติและอารมีณ์์ คั่อคัวามีไมี่สมีำ�าเสมีอขององคั์ประกอบในแติ่ละรอบการผ่ลิติ
“แกนลำาไส้–สมีอง” โดยห้น่�งในเส้นทางสำาคััญ คั่อ แกน HPA เน่�องจุากผ่ักดองแติ่ละรอบการผ่ลิติอาจุมี่ช่นิดและปริมีาณ์ของจุุลินทร่ย์
(Hypothalamic–Pituitary–Adrenal Axis) ซึ่่�งทำาห้น้าท่�คัวบคัุมี โพิ่รไบโอติิกส์แติกติ่างกัน ส่งผ่ลให้้การเปร่ยบเท่ยบผ่ลการศึ่กษาห้ร่อให้้
ฮอร์โมีนคัวามีเคัร่ยด เช่่น คัอร์ติิซึ่อล เมี่�อระบบน่�เส่ยสมีดุลอาจุ คัำาแนะนำาเก่�ยวกับช่นิดของอาห้ารอย่างช่ัดเจุนและมีั�นใจุเป็นเร่�องยาก
ก่อให้้เกิดคัวามีเคัร่ยด คัวามีวิติกกังวล และคัวามีแปรปรวนทาง ซึ่่�งสามีารถแก้ไขได้โดยการใช่้จุุลินทร่ย์สายพิ่ันธุ์บริสุทธิ�มีาเป็นเช่่�อติั�งติ้นแทน
อารมีณ์์รุนแรงข่�นทั�งน่� การบริโภคัอาห้ารห้มีักท่�อุดมีไปด้วย การห้มีักโดยวิธ่ธรรมีช่าติิ อ่กประเด็นห้น่�งคั่อเร่�องปริมีาณ์การบริโภคั ปัจุจุุบัน
จุุลินทร่ย์ท่�เป็นประโยช่น์อาจุช่่วยสนับสนุนการทำางานท่�สมีดุลของ ยังไมี่ทราบแน่ช่ัดว่าคัวรบริโภคัผ่ักดองในปริมีาณ์เท่าใดห้ร่อบ่อยคัรั�ง
แกน HPA โดยช่่วยรักษาระดับคัอร์ติิซึ่อลและการติอบสนองติ่อ เพิ่่ยงใดจุ่งจุะให้้ผ่ลติ่อการปรับอารมีณ์์อย่างมี่นัยสำาคััญ จุ่งคัวรสนับสนุน
คัวามีเคัร่ยดให้้อย้่ในเกณ์ฑ์์ท่�เห้มีาะสมี นอกจุากน่�อาห้ารห้มีักยัง ให้้มี่การวิจุัยเช่ิงล่กในด้านน่�ให้้มีากยิ�งข่�น
ช่่วยเพิ่ิ�มีระดับของบีีดีีเอ็็นเอ็ฟ (Brain-Derived Neurotrophic ผ่ักดองไมี่เพิ่่ยงมี่รสช่าติิท่�เป็นเอกลักษณ์์และกลิ�นห้อมีเฉพิ่าะติัวซึ่่�งช่่วย
Factor; BDNF) ซึ่่�งเป็นโปรติ่นท่�มี่บทบาทสำาคััญในการเสริมีสร้าง กระติุ้นประสาทสัมีผ่ัสและคัวามีอยากอาห้ารเท่านั�น แติ่ยังช่่วยส่งเสริมีให้้มี่
คัวามีย่ดห้ยุ่นของสมีองและคัวามีแข็งแกร่งของจุิติใจุ รวมีถ่ง การบริโภคัอาห้ารได้มีากข่�นและติ่อเน่�อง โดยผ่ักดองอุดมีไปด้วยจุุลินทร่ย์ท่�
ช่่วยให้้สมีองสามีารถรับมี่อกับคัวามีเคัร่ยดได้ด่ยิ�งข่�น
เป็นประโยช่น์ซึ่่�งสามีารถทำางานร่วมีกับลำาไส้และสมีอง เพิ่่�อช่่วยคัวบคัุมี
ความพิิเศษของผัักดุองต่่อสุขภาพิลำาไส้และสมอง คัวามีเคัร่ยด เสริมีสร้างอารมีณ์์ท่�ด่ และสนับสนุนการทำางานด้านการรับร้้
ผ่ักดองแติกติ่างจุากโพิ่รไบโอติิกส์จุากผ่ลิติภัณ์ฑ์์นมี เช่่น โยเกิร์ติ ของสมีอง นอกจุากน่� ยังช่่วยสร้างสารส่�อประสาทท่�มี่ฤทธิ�ผ่่อนคัลายเพิ่่�อลด
ติรงท่�มี่คัวามีห้ลากห้ลายของสารอ่�นๆ เป็นประโยช่น์มีากกว่า การอักเสบและการปรับสมีดุลของฮอร์โมีนคัวามีเคัร่ยด กลไกทาง
เน่�องจุากอุดมีไปด้วยสารประกอบจุากพิ่่ช่ เช่่น สารติ้านอนุมี้ลอิสระ วิทยาศึาสติร์เบ่�องห้ลังอาห้ารท่�เร่ยบง่ายเห้ล่าน่�ล้วนมี่คัวามีน่าสนใจุ
พิ่อลิฟีีนอล และใยอาห้าร การผ่สมีผ่สานขององคั์ประกอบเห้ล่าน่� และมี่ศึักยภาพิ่ส้งในการนำามีาใช่้ด้แลสุขภาวะทางจุิติใจุและอารมีณ์์ ซึ่่�ง
ไมี่เพิ่่ยงช่่วยส่งเสริมีสุขภาพิ่ของลำาไส้และระบบภ้มีิคัุ้มีกันเท่านั�น การบริโภคักิมีจุิ ซึ่าวเคัราท์ เทมีเป้ ห้ร่อผ่ักดองช่นิดอ่�นๆ อย่างสมีำ�าเสมีอ
แติ่ยังส่งผ่ลด่ติ่อการทำางานของสมีองอ่กด้วย นอกจุากน่� ผ่ักดอง จุ่งไมี่ใช่่เพิ่่ยงการเล่อกบริโภคัอาห้ารท่�มี่คัวามีอร่อยเท่านั�น แติ่ยังเป็นอ่กก้าว

บางช่นิดยังมี่สารกาบาติามีธรรมีช่าติิ ซึ่่�งเป็นสารท่�ช่่วยให้้ระบบ สำาคััญส้่การด้แลจุิติใจุและอารมีณ์์ด้วยวิธ่ธรรมีช่าติิอ่กด้วย
ประสาทผ่่อนคัลาย มี่ส่วนช่่วยคัวบคัุมีอารมีณ์์ และส่งเสริมี
สุขภาวะโดยรวมี

56 FOOD FOCUS THAILAND JAN-FEB 2026

12/1/2569 BE 16:26
55-58_Strategic R&D_CMU.indd 56 12/1/2569 BE 16:26
55-58_Strategic R&D_CMU.indd 56