Page 71 - FoodFocusThailand No.238 January-February 2026

STORAGE, HANDLING & LOGISTICS

จากการรวบรวมข้้อมูลข้้างต้้น สามารถประมาณการจำานวน
ผูู้้ปฏิิบัต้ิงานที่่�เก่�ยวข้้องกับการเคล่�อนย้ายวัสดุุ ดุังน่�
1) จำานวนผูู้้ปฏิิบัต้ิงานที่ั�งหมดุที่ั�วประเที่ศอยู�ที่่�ประมาณ
600,000-800,000 คน
2) กลุ�มผูู้้ปฏิิบัต้ิงานที่่�ม่หน้าที่่�เก่�ยวข้้องกับการเคล่�อนย้าย
วัสดุุ คาดุว�าม่สัดุส�วนประมาณร้อยละ 30-40 ข้องแรงงาน
ที่ั�งหมดุในโรงงาน โดุยเฉพาะในกระบวนการผู้ลิต้ต้้นนำ�า
งานบรรจุ และงานคลังสินค้า

3) ต้ัวเลข้ประมาณการข้องผูู้้ใช้้แรงงานที่่�ต้้องปฏิิบัต้ิงาน
ยกข้องโดุยใช้้แรงกายอยู�ประมาณ 180,000–320,000 คน
(ค�าเฉล่�ยประมาณ 200,000 คน) แนวคิดการคำานวณและประเมินความเสำี�ยง
การพิจารณาถ่งความปลอดุภััยในการยกนั�น ไม�ไดุ้ดุูเพ่ยงนำ�าหนักข้อง
ความสำำาคัญของข้อมูลประชากรต่่อหลักการยศาสำต่ร์ วัสดุุเที่�านั�น แต้�จำาเป็นต้้องพิจารณาไปถ่ง “ปัจจัยลดุที่อน” ผู้�านสมการยก
จากข้้อมูลแรงงานที่ั�วประเที่ศกว�า 200,000 คน วัสดุุ (Revised NIOSH Lifting Equation) ซึ่่�งม่สูต้รการคำานวณ ดุังน่�
เม่�ออ้างอิงต้ามมาต้รฐานข้องสถาบันส�งเสริมความปลอดุภััย

อาช้่วอนามัย และสภัาพแวดุล้อมในการที่ำางาน (สสปที่.) ในปี
พ.ศ. 2568 และการคำานวณค�าดุัช้น่การยก (Lifting Index; LI)
พบว�ากลุ�มที่่�ม่ความเส่�ยงสูง (LI > 1.5) มักเป็นพนักงาน โดยกำาหนดให้:
ฝ่่ายคลังสินค้าและพนักงานจัดุเร่ยงสินค้า ซึ่่�งต้้องปฏิิบัต้ิงาน • LC (Load Constant): ค�าคงที่่�นำ�าหนัก (23-25 กิโลกรัม
ยกวัสดุุซึ่ำ�าๆ ต้ลอดุระยะเวลาการที่ำางาน สถานการณ์ดุังกล�าว ต้ามมาต้รฐาน)
สะที่้อนให้เห็นว�าม่ต้ำาแหน�งงานที่่�ม่ความเส่�ยงต้�อการบาดุเจ็บ • ต่ัวแปรต่่างๆ เช้�น ระยะห�างจากต้ัว (H) ความสูงในการยก (V)
บริเวณหลังมากกว�า 200,000 ต้ำาแหน�ง ซึ่่�งม่ความจำาเป็นต้้อง ระยะที่างในการเคล่�อนที่่� (D) มุมการบิดุต้ัว (A) ความถ่� (F) และ
ไดุ้รับการสนับสนุนจากเคร่�องทีุ่�นแรงหร่อเที่คโนโลย่หุ�นยนต้์ ความกระช้ับในการจับ (C)
ดุ้วยเหตุ้น่� จ่งถ่อเป็นโอกาสสำาคัญข้องการประยุกต้์ใช้้ โดุยค�า RWL ที่่�ไดุ้จะนำาไปหาค่าดัชนีการยก (Lifting Index; LI)

เที่คโนโลย่ข้ั�นสูงซึ่่�งสามารถเข้้าถ่งไดุ้ในต้้นทีุ่นที่่�เหมาะสม ซึ่่�งม่สูต้รการคำานวณ ดุังน่�
และม่ความคุ้มค�าในการลงทีุ่น เพ่�อเข้้ามาใช้้เสริมสร้าง
ความปลอดุภััยและประสิที่ธิิภัาพในการที่ำางาน

การยกอย่างปลอดภััยต่ามมาต่รฐาน สำสำปท.
ปี พ.ศ. 2568 เม่�อเร็วๆ น่� สถาบันส�งเสริมความปลอดุภััย
อาช้่วอนามัย และสภัาพแวดุล้อมในการที่ำางานไดุ้ประกาศ โดยสำามารถวิเคราะห์ค่า LI ที�คำานวณได้ดังนี�

มาต่รฐานสำสำปท. 1-5-09-01-01-2568 เพ่�อใช้้เป็นหลักเกณฑ์์ • LI ≤ 1.0: สามารถยกวัสดุุนั�นไดุ้อย�างปลอดุภััย หร่อม่ความเส่�ยงต้ำ�า
ในการปฏิิบัต้ิงานอย�างปลอดุภััย โดุยม่สาระสำาคัญ ค่อ ที่่�สามารถยอมรับไดุ้
การกำาหนดุ “ค่านำ�าหนักสำูงสำุดที�แนะนำา (Recommended • 1.0 < LI < 1.5: ม่ความเส่�ยงต้ำ�า แต้�ควรเฝ่้าระวังอาการผู้ิดุปกต้ิข้อง
Weight Limit; RWL)” ภัายใต้้สถานการณ์อ้างอิงที่่�เหมาะสม กล้ามเน่�อและกระดุูก รวมถ่งที่บที่วนมาต้รการที่่�ม่อยู�
(Ideal Conditions) ดุังน่� • 1.5 < LI < 2.0: ม่ความเส่�ยงปานกลาง ซึ่่�งควรปรับปรุงการที่ำางาน
• ผูู้้ใหญ�เพศช้าย กำาหนดุค�านำ�าหนักการยกสูงสุดุที่่�แนะนำา และสถานที่่�ปฏิิบัต้ิงานใหม� พร้อมที่ำาการวิเคราะห์ผู้ลการปรับปรุงเพ่�อ
ไม�เกิน 25 กิโลกรัม ประเมินประสิที่ธิิผู้ล
• ผูู้้ใหญ�เพศหญิง กำาหนดุค�านำ�าหนักการยกสูงสุดุที่่�แนะนำา • 2.0 < LI < 3.0: ม่ความเส่�ยงสูง ซึ่่�งควรจัดุลำาดุับให้ม่การปรับปรุงงาน
ไม�เกิน 20 กิโลกรัม ในส�วนน่�เร�งดุ�วนกว�างานส�วนอ่�นๆ

• เยาวช้นอายุ 15–18 ปี กำาหนดุค�านำ�าหนักการยกสูงสุดุที่่� • LI > 3.0: ม่ความเส่�ยงสูงมาก ซึ่่�งจำาเป็นต้้องม่การปรับปรุงการยก
แนะนำาไม�เกิน 20 กิโลกรัมสำาหรับเพศช้าย และไม�เกิน 15 วัสดุุนั�นอย�างเร�งดุ�วน หร่อต้้องม่มาต้รการในการดุำาเนินการที่ันที่่
กิโลกรัมสำาหรับเพศหญิง
JAN-FEB 2026 FOOD FOCUS THAILAND 71

12/1/2569 BE 12:24
70-74_StroageLogistic.indd 71
70-74_StroageLogistic.indd 71 12/1/2569 BE 12:24