Page 84 - FoodFocusThailand No.238 January-February 2026

กระตุ้้�นการเหน่�ยวนำาภููมิิคุ้้�มิกันแบบฝึึกฝึนคุ้ือ การปรับเปลี่่�ยน ตุ้่อส้ข้ภูาพั พัร�อมิทั�งช่วยลี่ด้จำานวนแบคุ้ท่เร่ยชนิด้ท่�ไมิ่ด้่ซ่�ง
ทางพัันธุ้กรรมิ หลี่ังจากได้�รับการกระตุ้้�นด้�วยสารบางชนิด้ เช่น ส่งผลี่เส่ยตุ้่อส้ข้ภูาพั โด้ยมิ่ผลี่การศึ่กษาท่�แสด้งให�เห็นว่าเบตุ้ากลีู่แคุ้น
เบตุ้ากลีู่แคุ้น เซลี่ลี่์ภููมิิคุ้้�มิกันจะได้�รับการปรับเปลี่่�ยนรูปแบบ จากพัืช ย่สตุ้์ แลี่ะเห็ด้ราหลี่ายชนิด้สามิารถทำาหน�าท่�เป็น
การทำางาน ซ่�งเก่�ยวข้�องกับการเพัิ�มิปฏิิกิริยาตุ้่อการกระตุ้้�นคุ้รั�งตุ้่อไป พัร่ไบโอตุ้ิกส์ท่�ด้่ เนื�องจากสามิารถกระตุ้้�นการเตุ้ิบโตุ้ข้อง

(Art et al., 2018) แสด้งให�เห็นว่าการใช�เบตุ้ากลีู่แคุ้นร่วมิกับเคุ้มิ่ แบคุ้ท่เร่ยในสก้ลี่ Bifidobacterium แลี่ะ Lactobacillus ได้�
บำาบัด้สามิารถเพัิ�มิประสิทธุิภูาพัในการทำาลี่ายเซลี่ลี่์มิะเร็งได้� (Mitsou et al., 2010) นอกจากน่� ยังช่วยลี่ด้อาการท�องผูก รักษา
เบตุ้ากลีู่แคุ้นได้�รับการศึ่กษาอย่างกว�างข้วางในฐานะสารช่วภูาพั สมิด้้ลี่นำ�าแลี่ะเกลี่ือแร่ในร่างกาย รวมิถ่งช่วยในการดู้ด้ซ่มิแร่ธุาตุ้้
(Chan et al., 2009) ซ่�งมิ่ปฏิิสัมิพัันธุ์โด้ยตุ้รงกับตุ้ัวรับท่�อยู่บนเยื�อห้�มิเซลี่ลี่์ บางชนิด้ เช่น แคุ้ลี่เซ่ยมิ เหลี่็ก แมิกน่เซ่ยมิ แลี่ะสังกะส่อ่กด้�วย
ข้องเซลี่ลี่์ภููมิิคุ้้�มิกัน สามิารถกระตุ้้�นการอักเสบแลี่ะการตุ้อบสนอง (Bengmark, 2005) โด้ยอาหารท่�พับว่ามิ่เบตุ้ากลีู่แคุ้นในปริมิาณ
ทางภููมิิคุ้้�มิกันท่�มิ่ประสิทธุิภูาพัตุ้่อแอนตุ้ิเจนท่�ไมิ่ใช่ข้องตุ้ัวเองซ่�ง มิาก ได้�แก่ ข้�าวสาลี่่ กระเท่ยมิ กลี่�วย หอมิหัวใหญ่ ตุ้�นหอมิ
แสด้งออกโด้ยเชื�อโรคุ้ รวมิถ่งเซลี่ลี่์มิะเร็ง (Vos et al., 2007) โด้ย นำ�าผ่�ง หน่อไมิ�ฝึรั�ง แลี่ะรากชิโคุ้ร่ (Gibson, 2004)
คุ้้ณสมิบัตุ้ิในการปรับเปลี่่�ยนภููมิิคุ้้�มิกันข้องเบตุ้า-ด้่-กลีู่แคุ้นได้�รับ เบตุ้ากลีู่แคุ้นได้�รับคุ้วามิสนใจเป็นอย่างมิากในวงการ
การตุ้รวจสอบอย่างกว�างข้วางแลี่ะระบ้ว่ามิ่ฤทธุิ�ตุ้�านมิะเร็ง โด้ยการเสริมิ วิทยาศึาสตุ้ร์การอาหาร เนื�องจากมิ่คุ้้ณสมิบัตุ้ิทางช่วภูาพัแลี่ะ
สร�างระบบภููมิิคุ้้�มิกันตุ้่อเซลี่ลี่์มิะเร็งแลี่ะการสร�างหลี่อด้เลี่ือด้ใหมิ่ ฟัังก์ชันเชิงเทคุ้โนโลี่ย่ท่�มิ่คุ้วามิโด้ด้เด้่น นอกจากน่� เบตุ้ากลีู่แคุ้น
(Wang et al., 2020) ซ่�งการศึ่กษาทางคุ้ลี่ินิกแลี่ะพัร่คุ้ลี่ินิกหลี่ายฉบับ ยังถูกนำามิาประย้กตุ้์ใช�ในอ้ตุ้สาหกรรมิอาหารแลี่ะยาเพัื�อปรับปร้ง
แสด้งให�เห็นว่าเบตุ้า-ด้่-กลีู่แคุ้นสามิารถปรับเปลี่่�ยนการตุ้อบสนอง คุ้้ณสมิบัตุ้ิทางกายภูาพัข้องผลี่ิตุ้ภูัณฑ์์ เช่น เพัิ�มิคุ้วามิหนืด้
แลี่ะปฏิิสัมิพัันธุ์ระหว่างระบบภููมิิคุ้้�มิกันโด้ยกำาเนิด้แลี่ะระบบภููมิิคุ้้�มิกัน สารทำาให�เกิด้อิมิัลี่ชัน คุ้วบคุ้้มิการเกิด้เจลี่ แลี่ะช่วยคุ้งคุ้วามิช้่มิชื�น
แบบปรับตุ้ัวได้� (Vetvicka et al., 2014) (ภูาพัท่� 2) แลี่ะวัตุ้ถ้ด้ิบอาหารแคุ้ลี่อร่ตุ้ำ�า (Tang et al., 2017) จ่งมิักถูกนำา

ปัจจ้บันได้�มิ่การนำาเอาเบตุ้ากลีู่แคุ้นมิาประย้กตุ้์ใช�ใน ไปใช�ในผลี่ิตุ้ภูัณฑ์์หลี่ากหลี่ายประเภูท ไมิ่ว่าจะเป็นผลี่ิตุ้ภูัณฑ์์
อ้ตุ้สาหกรรมิตุ้่างๆ เช่น อ้ตุ้สาหกรรมิอาหารแลี่ะยา แลี่ะอ้ตุ้สาหกรรมิ เบเกอร่ เคุ้รื�องด้ื�มิเพัื�อส้ข้ภูาพั ผลี่ิตุ้ภูัณฑ์์ทด้แทนเนื�อสัตุ้ว์ แลี่ะ
เคุ้รื�องสำาอาง เป็นตุ้�น (Tang et al., 2017) นอกจากน่� เบตุ้ากลีู่แคุ้น อาหารสำาหรับผู�สูงอาย้ ด้ังนั�น การประย้กตุ้์ใช�เบตุ้ากลีู่แคุ้นใน
ท่�ใช�เป็นอาหารนั�นยังทำาหน�าท่�เป็นพัร่ไบโอตุ้ิกส์ (Mitsou et al., ผลี่ิตุ้ภูัณฑ์์อาหารจ่งสะท�อนให�เห็นถ่งแนวโน�มิข้องการพััฒนา
2010) ซ่�งเป็นใยอาหารท่�ไมิ่ถูกย่อยหรือถูกดู้ด้ซ่มิในทางเด้ินอาหาร อาหารฟัังก์ชันย้คุ้ใหมิ่ท่�ตุ้อบโจทย์ทั�งในด้�านส้ข้ภูาพั คุ้้ณสมิบัตุ้ิ
อ่กทั�งยังช่วยส่งเสริมิการเจริญเตุ้ิบโตุ้ข้องจ้ลี่ินทร่ย์ชนิด้ท่�มิ่ประโยชน์ การใช�งาน แลี่ะคุ้วามิยั�งยืนในอนาคุ้ตุ้

ภาพที่่� 2 แสด้งกลี่ไกการทำางานร่วมิกันระหว่าง
เบตุ้ากลีู่แคุ้นแลี่ะระบบภููมิิคุ้้�มิกัน
Figure 2 Interaction pathways between β-glucan
and the immune system

ที่่�มา / Source: Medzhitov & Janeway (2000)

84 FOOD FOCUS THAILAND JAN-FEB 2026

12/1/2569 BE 16:30
82-86_��������� 2.indd 84
82-86_��������� 2.indd 84 12/1/2569 BE 16:30