Page 62 - FoodFocusThailand No.241 May 2026

STRA
STRATEGIC R & DTEGIC R & D

แมกนีีเซีียม: กลไกสำำ�คััญในีก�รคัวบคัุมวงจร

คัว�มเคัรียดของร่�งก�ย

หากมีีอาการเหนื่่�อยล้้าง่่าย หงุ่ดหง่ิดบ่่อย นื่อนื่หล้ับ่ไมี่สนื่ิท หรือร้้สึกวิิตกกัง่วิล้โดยไมี่มีีสาเหตุที�ชััดเจนื่ อาการดัง่กล้่าวิอาจ
สะท้อนื่ถึึง่ภาวิะร่วิมีกันื่โดยไมี่ร้้ตัวิระหวิ่าง่ควิามีเครียดเรื�อรัง่แล้ะภาวิะขาดแมีกนื่ีเซีียมี ซี่�ง่มีีอาการแสดง่ออกที�คล้้ายคล้ึง่กันื่
อย่าง่มีาก อีกทั�ง่ยัง่มีีควิามีสัมีพัันื่ธ์์ที�เชัื�อมีโยง่กันื่ โดยภาวิะหนื่ึ�ง่สามีารถึเป็็นื่ทั�ง่สาเหตุแล้ะผล้ของ่อีกภาวิะหนื่ึ�ง่ได้อีกด้วิย

กลไกคัว�มเคัรียดในีมุมมองท�งวิทย�ศ�สำตร์ ดร. วัชีรพล ขุนอินทร์

และก�รสำะสำมในีร่�งก�ย Watcharapol Khoonin, Ph.D.
ความเครีียดไม่ได้เป็็นเพีียงความรี้้สึึกไม่สึบายใจ ความอึึดอึัด หรีือึ Registered Dietitian of Thailand
Faculty of Public Health
ภาวะทางอึารีมณ์์เท่านั�น แต่่ในเชิิงวิทยาศาสึต่รี์สึามารีถอึธิิบายได้ว่าเป็็น Mahidol University
watcharapol.kho@mahidol.ac.th
ภาวะขาดสมดุลทางชีีวภาพที�เกิดขึ้ึ�นเมื�อึความต่้อึงการีที�เผชิิญอึย้่นั�น
เกินกว่าศักยภาพีที�รีับรี้้ว่าจะสึามารีถรีับมือึได้ เมื�อึสึมอึงรีับรี้้ถึง ต่่อึมหมวกไต่ให้ผลัิต่คอร์ติซอล (Cortisol) ซึ่ึ�งเป็็นฮอึรี์โมนความเครีียด
ภาวะคุกคาม รี่างกายจะต่อึบสึนอึงผ่านรีะบบหลััก 2 รีะบบที�ทำางานใน หลัักขึ้อึงรี่างกายในรีะยะยาว
เวลัาใกลั้เคียงกัน ได้แก่ ในรีะยะสึั�น การีต่อึบสึนอึงดังกลั่าวถือึเป็็นกลัไกการีป็รีับต่ัวที�จำาเป็็น
1. ระบบ SAM (Sympathetic-Adrenal-Medullary) เป็็นกลัไก ต่่อึการีเอึาต่ัวรีอึดขึ้อึงรี่างกาย อึย่างไรีก็ต่าม ป็ัญหาจะเกิดขึ้ึ�นเมื�อึรีะบบ
การีต่อึบสึนอึงต่่อึความเครีียดที�เกิดขึ้ึ�นอึย่างรีวดเรี็วภายในไม่กี�วินาที ดังกลั่าวยังคงทำางานอึย่างต่่อึเนื�อึงภายใต่้ภาวะความเครียดเรื�อรัง
โดยสึมอึงจะสึ่งสึัญญาณ์ไป็ยังต่่อึมหมวกไต่ให้หลัั�งฮอึรี์โมนอึะดรีีนาลัีน สึ่งผลัให้รีะดับคอึรี์ต่ิซึ่อึลัในรี่างกายยังคงสึ้งอึย่างต่่อึเนื�อึง ซึ่ึ�งอึาจนำาไป็สึ้่
แลัะนอึรี์อึะดรีีนาลัีน สึ่งผลัให้หัวใจเต่้นเรี็วขึ้ึ�น ความดันโลัหิต่เพีิ�มสึ้งขึ้ึ�น การีหดต่ัวขึ้อึงสึมอึงสึ่วนฮิป็โป็แคมป็ัสึ กรีะตุ่้นให้เกิดการีอึักเสึบเรีื�อึรีังรีะดับ
แลัะมีการีลัำาเลัียงเลัือึดไป็ยังกลั้ามเนื�อึเพีิ�มขึ้ึ�น กรีะบวนการีนี�เรีียกว่า ต่ำ�าทั�วรี่างกาย เพีิ�มความเสึี�ยงต่่อึภาวะดื�อึอึินซึ่้ลัิน แลัะทำาให้สึมอึงสึ้ญเสึีย
“การตอบสนองแบบส้�หรือหนี” (Fight or Flight) ความสึามารีถในการียับยั�งความวิต่กกังวลั
2. ระบบ HPA (Hypothalamic-Pituitary-Adrenal) เป็็นกลัไก
การีต่อึบสึนอึงต่่อึความเครีียดที�ทำางานชิ้ากว่ารีะบบ SAM แต่่มีผลัต่่อึ จิตวิทย�คัว�มเคัรียด:
รี่างกายในรีะยะยาว โดยเรีิ�มจากสึมอึงสึ่วนไฮโป็ทาลัามัสึจะหลัั�งฮอึรี์โมน จ�กคัว�มคัิดสำ่่ก�รตอบสำนีองท�งสำรีรวิทย�
CRH (Corticotropin Releasing Hormone) เพีื�อึกรีะตุ่้นให้ต่่อึมใต่้สึมอึง สึมอึงไม่ได้เพีียงต่อึบสึนอึงต่่อึความเครีียดเท่านั�น แต่่ยังสึามารีถสึรี้าง
หลัั�งฮอึรี์โมน ACTH (Adrenocorticotrophic Hormone) ซึ่ึ�งจะไป็กรีะตุ่้น ป็รีะสึบการีณ์์ความเครีียดผ่านกระบวนการประเมินสถานการณ์์

62 FOOD FOCUS THAILAND MAY 2026 (Cognitive Appraisal) ซึ่ึ�งเป็็นแนวคิดสึำาคัญในด้านจิต่วิทยาความเครีียด

23/4/2569 BE 08:00
62-66_Strategic R&D_������.indd 62 23/4/2569 BE 08:00
62-66_Strategic R&D_������.indd 62