Page 38 - FoodFocusThailand No.242 June 2026
P. 38
SPECIAL FOCUS
พบว่่า CPSs ในโรงงานเคร่�องดื่่�มสามารถลดื่การใช้้นำ�าในระบบ Digital Twin:
การทำำาคว่ามสะอาดื่แบบ CIP ไดื่้กว่่าร้อยละ 20 และลดื่การใช้้ โครงสร้างดิิจิิทััลเบื้้�องหลังโรงงานอาหารอัจิฉริยะ
พลังงานในกระบว่นการพาสเจอไรซ์์ไดื่้อย่างมีนัยสำาคัญ ซ์่�ง หน่�งในองค์ป้ระกอบสำาคัญของระบบ Cyber-Physical Systems (CPSs) ค่อ Digital
สะทำ้อนถ่งบทำบาทำของ CPSs ในการผลักดื่ันโรงงานส่่เป้้าหมาย Twin หร่อ “โรงงานเสมือุนจริง” ซ์่�งเป้็นแบบจำาลองดื่ิจิทำัลของสายการผลิต้ทำี�
ดื่้าน ESG และการลดื่การป้ล่อยก๊าซ์คาร์บอน เช้่�อมต้่อกับข้อม่ลจริงจากโรงงานแบบเรียลไทำม์ ทำำาให้สามารถต้ิดื่ต้าม ว่ิเคราะห์
อุุตสาหกรรมอุาหารพร้อุมทาน และจำาลองการทำำางานของกระบว่นการผลิต้ไดื่้อย่างแม่นยำา โดื่ย Digital Twin
โรงงานอาหารพร้อมทำานกำาลังก้าว่ส่่แนว่คิดื่ “Autonomous ช้่ว่ยให้โรงงานอาหารสามารถจำาลองสถานการณ์การผลิต้ ว่ิเคราะห์จ่ดื่คอขว่ดื่ของ
Factory” อย่างรว่ดื่เร็ว่ เน่�องจากต้้องรองรับทำั�งคว่ามเร็ว่ สายการผลิต้ (Bottleneck Analysis) ว่างแผนการบำาร่งรักษาเช้ิงคาดื่การณ์
คว่ามแม่นยำา และมาต้รฐานคว่ามป้ลอดื่ภััยอาหารในระดื่ับส่ง (Predictive Maintenance) คาดื่การณ์อาย่การเก็บรักษาของผลิต้ภััณฑ์์ (Shelf-life
เทำคโนโลยีสำาคัญทำี�ถ่กนำามาใช้้ ไดื่้แก่ ห่่นยนต้์เคล่�อนทำี�อัต้โนมัต้ิ Forecasting) รว่มถ่งเพิ�มป้ระสิทำธิิภัาพการใช้้พลังงานในกระบว่นการผลิต้
(Autonomous Mobile Robots; AMR) ระบบห่่นยนต้์หยิบและ งานว่ิจัยของ Mescia et al. (2024) ระบ่ว่่า การป้ระย่กต้์ใช้้ Digital Twin ใน
จัดื่ว่างอาหาร ระบบป้ร่งอาหารอัจฉริยะ ระบบต้รว่จสอบ โรงงานอาหารสามารถลดื่ระยะเว่ลาในการเริ�มเดื่ินระบบโรงงานใหม่
ค่ณภัาพดื่้ว่ยป้ัญญาป้ระดื่ิษฐ์ (AI Inspection) และครัว่เสม่อน (Commissioning) ไดื่้มากกว่่าร้อยละ 30 อีกทำั�งยังช้่ว่ยลดื่ต้้นทำ่นทำี�เกิดื่จาก
ดื่ิจิทำัล (Digital Twin Kitchens) การทำดื่ลองและแก้ไขป้ัญหาแบบ Trial-and-Error ในกระบว่นการผลิต้ไดื่้อย่าง
ในป้ระเทำศญี�ป้่�น ระบบ Cyber-Physical Systems (CPSs) มีนัยสำาคัญ
ถ่กนำามาใช้้ในโรงงานผลิต้เบนโต้ะและอาหารพร้อมรับป้ระทำาน
เพ่�อคว่บค่มเว่ลาในการป้ร่ง อ่ณหภั่มิ การจัดื่สัดื่ส่ว่นอาหาร ความทั้าทัายของ CPSs ในอุตสาหกรรมอาหารและเคร่�องดิ้�ม
(Portioning) รว่มถ่งการคาดื่การณ์อาย่การเก็บรักษา (Shelf-life แม้ Cyber-Physical Systems (CPSs) จะมีศักยภัาพส่งในการยกระดื่ับโรงงาน
Prediction) แบบอัต้โนมัต้ิทำั�งหมดื่ ส่งผลให้สามารถผลิต้อาหาร อาหารส่่ระบบอัต้โนมัต้ิอัจฉริยะ แต้่การป้ระย่กต้์ใช้้จริงยังเผช้ิญข้อจำากัดื่สำาคัญ
ป้ริมาณมากไดื่้อย่างสมำ�าเสมอและลดื่คว่ามผิดื่พลาดื่จาก หลายดื่้าน ไดื่้แก่
แรงงานมน่ษย์ 1) ความแปรปรวนข็อุงอุาหาร เน่�องจากว่ัต้ถ่ดื่ิบของอาหารมีคว่ามไม่แน่นอนส่ง
จากงานว่ิจัยของ Sato et al. (2024) รายงานว่่าระบบ CPSs ทำั�งดื่้านร่ป้ร่าง คว่ามช้่�น เน่�อสัมผัส รว่มถ่งค่ณสมบัต้ิทำางไฟฟ้า ทำำาให้ระบบ AI
ในโรงงานอาหารพร้อมทำานสามารถลดื่การใช้้แรงงานมน่ษย์ไดื่้ และห่่นยนต้์ต้้องมีคว่ามย่ดื่หย่่นและมีคว่ามสามารถในการเรียนร่้ส่งกว่่าการผลิต้
มากกว่่าร้อยละ 45 และลดื่ป้ริมาณขยะอาหารทำี�เกิดื่จาก ในอ่ต้สาหกรรมป้ระเภัทำอ่�นๆ
คว่ามแป้รป้รว่นของป้ริมาณอาหารต้่อหน่ว่ยไดื่้ป้ระมาณร้อยละ 18 2) ความม่�นคงปลอุดภั่ยทางไซเบอุร์ เน่�องจากโรงงานอาหารย่คใหม่มี
อุุตสาหกรรมเบเกอุรีและอุาหารแช่่แข็็ง การเช้่�อมต้่อข้อม่ลผ่าน IoT คลาว่ดื่์ และเคร่อข่ายดื่ิจิทำัลต้ลอดื่ทำั�งสายการผลิต้
หน่�งในคว่ามทำ้าทำายสำาคัญของอ่ต้สาหกรรมอาหารแช้่แข็ง คว่ามเสี�ยงจากการโจมต้ีทำางไซ์เบอร์จ่งเพิ�มข่�น โดื่ยเฉพาะการโจมต้ีระบบคว่บค่ม
ค่อ การรักษาค่ณภัาพของผลิต้ภััณฑ์์หลังการละลาย (Freeze- การผลิต้ ข้อม่ลส่ต้รผลิต้ภััณฑ์์ และข้อม่ลห่ว่งโซ์่อ่ป้ทำาน ซ์่�งอาจส่งผลกระทำบต้่อ
Thaw Stability) โดื่ยเฉพาะดื่้านคว่ามกรอบ คว่ามช้่�น และ ทำั�งคว่ามป้ลอดื่ภััยอาหารและคว่ามต้่อเน่�องทำางธิ่รกิจ
เน่�อสัมผัส ซ์่�งมักเป้ลี�ยนแป้ลงระหว่่างกระบว่นการแช้่แข็งและ 3) ต้นทุนข็อุงเทคโนโลยี AI หุ่นยนต์ และเครือุข็่ายเซนเซอุร์สูง โดื่ยเฉพาะ
การละลาย สำาหรับผ่้ป้ระกอบการ SMEs ทำี�อาจมีข้อจำากัดื่ดื่้านงบป้ระมาณและบ่คลากร
ป้ัจจ่บัน ระบบ Cyber-Physical Systems (CPSs) ถ่กนำา ดื่้านดื่ิจิทำัล ขณะเดื่ียว่กัน เคร่�องจักรจากผ่้ผลิต้หลายรายยังป้ระสบป้ัญหา
มาใช้้ร่ว่มกับเซ์นเซ์อร์ต้รว่จว่ัดื่คว่ามช้่�น ระบบถ่ายภัาพคว่ามร้อน ดื่้านการเช้่�อมต้่อข้อม่ลร่ว่มกัน (Data Interoperability) ทำำาให้การบ่รณาการข้อม่ล
การคว่บค่มการอบดื่้ว่ยระบบป้ัญญาป้ระดื่ิษฐ์ (AI Baking ทำั�งโรงงานยังทำำาไดื่้ไม่สมบ่รณ์
Control) และแบบจำาลองคาดื่การณ์การเป้ลี�ยนแป้ลงระหว่่าง อย่างไรก็ต้าม แม้อ่ป้สรรคเหล่านี�ยังคงมีอย่่ แต้่ CPSs กำาลังกลายเป้็น
การแช้่แข็งและการละลาย เพ่�อคว่บค่มคว่ามกรอบ การเคล่�อนย้าย “โครงสร้างพ่�นฐานสำาคัญ” ของ “โรงงานอาหารแห่งอนาคต้” โดื่ยผ่้ป้ระกอบการ
คว่ามช้่�น การดื่่ดื่ซ์ับนำ�ามัน และคว่ามคงต้ัว่ของเน่�อสัมผัส ทำี�สามารถป้รับต้ัว่และลงทำ่นในระบบดื่ิจิทำัลไดื่้อย่างรว่ดื่เร็ว่ จะมีโอกาสสร้าง
แบบเรียลไทำม์ คว่ามไดื่้เป้รียบทำั�งดื่้านป้ระสิทำธิิภัาพ ค่ณภัาพ คว่ามยั�งย่น และคว่ามสามารถ
นอกจากนี� โรงงานเบเกอรีอัจฉริยะยังใช้้ AI ว่ิเคราะห์สีของ ในการแข่งขันในต้ลาดื่โลกระยะยาว่
ผิว่ขนมป้ัง (Crust Color) และการขยายต้ัว่ของผลิต้ภััณฑ์์
ระหว่่างการอบ เพ่�อป้รับอ่ณหภั่มิเต้าอบโดื่ยอัต้โนมัต้ิ ช้่ว่ยลดื่
อัต้ราของเสีย เพิ�มคว่ามสมำ�าเสมอของค่ณภัาพสินค้า และลดื่
การใช้้พลังงานในกระบว่นการผลิต้ไดื่้อย่างมีป้ระสิทำธิิภัาพ
38 FOOD FOCUS THAILAND JUN 2026
23/5/2569 BE 11:53
36-40_Special Focus_Tara.indd 38 23/5/2569 BE 11:53
36-40_Special Focus_Tara.indd 38
