Page 66 - FoodFocusThailand No.242 June 2026

STRONG QC & QA QC & QA
STRONG

From Risk to Reliability:

ยกระดับั Lab Safety สี่่่ความเชื่่�อมั�นในอุติสี่าห้กรรมอาห้าร

ในอุุตสาหกรรมอุาหารที่่� “คุุณภาพ” และ “คุวามปลอดภัย” เป็็นหัวใจสำาคััญขอุงคัวามเชื่่�อุมั�นผู้้�บริโภคั “ห�อุงป็ฏิิบัติการ” จึงม่บที่บาที่
สำาคััญในการสนับสนุนการคัวบคัุมคัุณภาพผู้ลิิตภัณฑ์์แลิะสร�างคัวามน่าเชื่่�อุถืือุขอุงผู้ลิวิเคัราะห์ อุย่่างไรก็ตาม แม�กระบวนการ
ตรวจวิเคัราะห์จะถื้กอุอุกแบบภาย่ใต�มาตรฐานที่่�เข�มงวด แต่คัวามเส่�ย่งย่ังสามารถืเกิดขึ�นได�ในทีุ่กขั�นตอุน ตั�งแต่การป็นเป็้�อุนข�าม
ตัวอุย่่าง (Cross-contamination) คัวามผู้ิดพลิาดจากการป็ฏิิบัติงาน การจัดการสารเคัม่ ไป็จนถืึงการจัดการข�อุม้ลิที่่�ไม่เหมาะสม
ซึ่ึ�งลิ�วนส่งผู้ลิกระที่บต่อุคัวามถื้กต�อุงขอุงผู้ลิการวิเคัราะห์ แลิะอุาจนำาไป็ส้่การตัดสินใจที่างธุุรกิจที่่�ผู้ิดพลิาดได� (ISO, 2017)

แนวทางด้้านความปลอด้ภััยในห้้องปฏิิบััติิการจากองค์การอนามัยโลก อาภััสรา ไชยมหาวััน
(World Health Organization; WHO) และสำำานักงานบัริห้ารความปลอด้ภััย
และสำุขภัาพในการทำางาน (Occupational Safety and Health Apassara Chaimahawan
Food Innovation and
Administration; OSHA) ชี้้�ให้้เห้็นว่า การบัริห้ารจัด้การความปลอด้ภััยใน Packaging Center (FIN)
Chiang Mai University
ห้้องปฏิิบััติิการไม่ได้้จำากัด้อย่่เพ้ยงการป้องกันอุบััติิเห้ติุห้รือการปฏิิบััติิติาม
ข้อกำาห้นด้ด้้านความปลอด้ภััยเท่านั�น แติ่ยังเชี้ื�อมโยงโด้ยติรงกับั ผศ.ดร. ชิตาพััณณ์ ใบงิ้ิ�วั
ความน่าเชี้ื�อถืือของข้อม่ล คุณภัาพของผลการวิเคราะห้์ และความยั�งยืน

ของธุุรกิจอาห้ารในระยะยาว (WHO, 2020; OSHA, 2024) Asst. Prof. Dr. Shitapan Bai-Ngew
Director
ในปัจจุบััน ห้้องปฏิิบััติิการไม่ได้้ทำาห้น้าท้�เพ้ยง “ติรวจสำอบั” คุณภัาพ Food Innovation and Packaging Center (FIN)
Chiang Mai University
ของผลิติภััณฑ์์เท่านั�น แติ่ยังเป็นกลไกสำำาคัญท้�สำนับัสำนุนการติัด้สำินใจของ Agro-Industry Academic Council
Association (AIAC)
องค์กร ทั�งในด้้านการควบัคุมคุณภัาพ การพัฒนาผลิติภััณฑ์์ การปฏิิบััติิ fininfo.fin@gmail.com
ติามข้อกำาห้นด้ และการสำร้างความเชี้ื�อมั�นให้้กับัผ่้บัริโภัค ด้ังนั�น ห้ากผล ติามแนวทางของสำำานักงานบัริห้ารความปลอด้ภััยและสำุขภัาพ
การวิเคราะห้์ขาด้ความน่าเชี้ื�อถืือ ผลกระทบัท้�เกิด้ข้�นอาจไม่ได้้จำากัด้อย่่เพ้ยง
ภัายในห้้องปฏิิบััติิการ แติ่สำามารถืขยายไปสำ่่การทด้สำอบัซ้ำำ�า การเร้ยกคืน ในการทำางาน (Occupational Safety and Health Administration;
OSHA) ห้้องปฏิิบััติิการถืือเป็นพื�นท้�ท้�ม้ความเสำ้�ยงห้ลากห้ลาย ทั�งด้้าน
สำินค้า (Product Recall) รวมถื้งความเสำ้ยห้ายติ่อภัาพลักษณ์และ
ความเชี้ื�อมั�นขององค์กรได้้ เคม้ ชี้้วภัาพ กายภัาพ และความเสำ้�ยงจากกระบัวนการปฏิิบััติิงาน
ผ่้ปฏิิบััติิงานอาจเผชี้ิญกับัการสำัมผัสำสำารเคม้อันติราย การปนเป้�อน

ความเสี่่�ยงในห้้องปฏิิบััติิการ: จากจุลินทร้ย์ การเกิด้ละอองฝอย (Aerosol) ติลอด้จนความผิด้พลาด้
จากการใชี้้เครื�องมือและการจัด้การติัวอย่างท้�ไม่เห้มาะสำม (OSHA,
จุุดเร่�มติ้นของผลว่เคราะห้์ที่่�ไม่น่าเชื่่�อถืือ 2024) โด้ยความเสำ้�ยงสำำาคัญในห้้องปฏิิบััติิการสำามารถืแบั่งออก

ความเสำ้�ยง ห้มายถื้ง เห้ติุการณ์ท้�อาจเกิด้ข้�นภัายใติ้สำถืานการณ์ท้�ไม่แน่นอน ได้้เป็น 4 ด้้าน ได้้แก่
และสำ่งผลกระทบัติ่อเป้าห้มายขององค์กร (กรมอนามัย, 2565) ในบัริบัท 1. Chemical Hazards เป็นความเสำ้�ยงท้�เกิด้จากการสำัมผัสำ
ของห้้องปฏิิบััติิการความเสำ้�ยงไม่ได้้จำากัด้อย่่เพ้ยงอุบััติิเห้ติุท้�เกิด้ข้�นกับั สำารเคม้ระห้ว่างการปฏิิบััติิงาน เชี้่น การสำ่ด้ด้มไอระเห้ย การสำัมผัสำ
ผ่้ปฏิิบััติิงานเท่านั�น แติ่ยังครอบัคลุมถื้งความถื่กติ้องของผลการวิเคราะห้์ สำารกัด้กร่อน ห้รือการจัด้เก็บัสำารเคม้อย่างไม่เห้มาะสำม เชี้่น การจัด้
ความน่าเชี้ื�อถืือของข้อม่ล และคุณภัาพของกระบัวนการติรวจสำอบัโด้ยรวม เก็บัสำารเคม้ท้�ไม่สำามารถือย่่ร่วมกันได้้ในพื�นท้�เด้้ยวกัน ซ้ำ้�งอาจนำาไป
66 FOOD FOCUS THAILAND JUN 2026

22/5/2569 BE 18:11
66-69_Strong QC&QA_FIN.indd 66 22/5/2569 BE 18:11
66-69_Strong QC&QA_FIN.indd 66