Page 45 - FoodFocusThailand No.245 September 2026
P. 45
STRONG QC & QA
ก่อนที�จะเกิด้ข้ึ�น ชิ่วย้ลัด้เวลัาหยุ้ด้ชิะงัก (Downtime) รวมไปถึึง
ความสามารถึข้องการมองเห็นข้้อม่ลั ตลัอด้ห่วงโซ่อาหาร (Data Visibility)
ซึ�งเป็นหัวใจข้องการตรวจสอบย้้อนกลัับ ตลัอด้จนชิ่วย้รักษาคุณ์ภาพั
แลัะความปลัอด้ภัย้ข้องสินค้า
1. เซนเซอีร์ IoT และการควบคุมคุณภาพความป็ลอีดัภัย
การตรวจสอบคุณ์ภาพัแบบเด้ิมมักใชิ้เวลัานานแลัะอาจทำาให้เกิด้
ภาพที่่� 1 การตรวจสอบย้้อนกลัับด้้วย้เทคโนโลัย้ีอัจฉริย้ะ ข้องเสีย้จำานวนมาก อีกทั�งการตรวจพับข้้อผ่ิด้พัลัาด้ที�ลั่าชิ้าอาจส่งผ่ลัต่อ
Figure 1 Smart Technology-Enabled Traceability
ความปลัอด้ภัย้ข้องผ่ลัิตภัณ์ฑ์์ ปัจจุบันจึงมีการติด้ตั�งเซนเซอร์ IoT เพั้�อ
การพััฒนาระด้ับความก้าวหน้าในการติด้ตาม (Trackability Level) เฝ้้าระวังแลัะควบคุมพัารามิเตอร์สำาคัญแบบต่อเน้�อง เชิ่น ค่าความหวาน
มีตั�งแต่ระบบจัด้เก็บข้้อม่ลัเชิิงสัญลัักษณ์์ข้ั�นพั้�นฐาน (เชิ่น รหัสคิวอาร์) (°Brix) ค่าความเป็นกรด้-ด้่าง (pH) อุณ์หภ่มิ ความด้ัน แลัะอัตราการไหลั
ไปส่่ระบบเซนเซอร์แลัะเทคโนโลัย้ี IoT เพั้�อการเฝ้้าระวัง ไปจนถึึงการใชิ้ AI ชิ่วย้ให้สามารถึตรวจจับความผ่ิด้ปกติแลัะควบคุมกระบวนการผ่ลัิตได้้
เพั้�อการวิเคราะห์เชิิงพัย้ากรณ์์แลัะประเมินความเสี�ย้ง การพัฒนา อย้่างรวด้เร็วแลัะแม่นย้ำาย้ิ�งข้ึ�น
ระดัับความละเอี่ยดัขอีงข้อีมูลต้้อีงบริหารจััดัการอีย่างเป็็นระบบ 2. ระบบ AI Machine Vision
ให้ครอบคลัุมตั�งแต่ข้อีมูลระดัับจัุลภาค (Micro) ที�ระบุถึึงคุณ์ลัักษณ์ะ ในสาย้การบรรจุเคร้�องด้้�มที�มีความเร็วส่ง การตรวจสอบด้้วย้สาย้ตา
ทางเคมีชิีวภาพัระด้ับโมเลักุลัข้องวัตถึุด้ิบ ข้อีมูลระดัับกลาง (Meso) มนุษย้์อาจไม่ทันต่อกระบวนการแลัะมีโอกาสเกิด้ความผ่ิด้พัลัาด้ ปัจจุบัน
สำาหรับการควบคุมชิุด้การผ่ลัิต (Batch) แลัะในระดัับมหภาค (Macro) จึงมีการนำา AI Machine Vision มาใชิ้ร่วมกับการติด้ตั�งกลั้องความเร็วส่ง
ที�เป็นภาพัรวมข้องโลัจิสติกส์แลัะการข้นส่ง ซึ�งจำาเป็นต้องข้ับเคลั้�อน เพั้�อตรวจสอบคุณ์ภาพัแบบอัตโนมัติ เชิ่น
ผ่่านแนวทางปฏิิบัติที�เป็นเลัิศ (Best Practices) 3 ประการ ได้้แก่ - การต้รวจัสอีบระดัับนำ�า (Fill Level Inspection): การตรวจสอบ
การกำาหนด้มาตรฐานการรวบรวมข้้อม่ลัให้เป็นเอกภาพั (Unify Data ระด้ับนำ�าตามระด้ับมาตรฐาน แลัะการคัด้แย้กข้วด้ (Reject)
Acquisition) การรักษาความมั�นคงปลัอด้ภัย้แลัะรับประกันความน่าเชิ้�อถึ้อ - การต้รวจัสอีบฝาป็ิดั (Cap Inspection): การตรวจสอบ
ข้องฐานข้้อม่ลั (Assure Data Reliability) แลัะการเสริมสร้าง การปิด้สนิท เกลัีย้วไม่ปีน แลัะ วงแหวนนิรภัย้ (Tamper-evident band)
ความโปร่งใสข้องห่วงโซ่อุปทานแบบไร้รอย้ต่อ (Enhance End-to-End ให้อย้่่ในสภาพัที�สมบ่รณ์์
Visibility) โด้ย้เป็นกลัไกสำาคัญที�ชิ่วย้ให้ระบบสามารถึประมวลัผ่ลั - การต้รวจัสอีบฉลาก (Label Inspection): ระบบสามารถึ
จัด้เก็บ แลัะส่งมอบชิุด้ข้้อม่ลัที�มีความซับซ้อนได้้อย้่างรวด้เร็วแลัะ ตรวจสอบความผ่ิด้ปกติข้องบรรจุภัณ์ฑ์์ เชิ่น รอย้ย้ับ รอย้ฉีกข้าด้ ตำาแหน่ง
แม่นย้ำา เพั้�อเตรีย้ความพัร้อมต่อระเบีย้บข้้อบังคับทางกฎหมาย้อาหาร ฉลัากที�เบี�ย้ว รวมถึึงตรวจสอบรหัสการผ่ลัิตแลัะวันหมด้อายุ้ เพั้�อให้มั�นใจ
ระด้ับสากลัได้้อย้่างมีประสิทธิิภาพัส่งสุด้ ในความถึ่กต้องแลัะคุณ์ภาพัข้องผ่ลัิตภัณ์ฑ์์ก่อนออกส่่ผ่่้บริโภค
3. การบำารุงรักษาเชิิงคาดัการณ์
จาก “Smart Factory” สู่่� “Smart Processing” ระบบอัจฉริย้ะติด้ตั�งเซนเซอร์วัด้แรงสั�นสะเท้อน (Vibration Sensor)
การเปลัี�ย้นผ่่านจากโรงงานอัจฉริย้ะ (Smart Factory) ส่่กระบวนการผ่ลัิต แลัะเซนเซอร์วัด้อุณ์หภ่มิที�มอเตอร์ โด้ย้ใชิ้ AI วิเคราะห์ข้้อม่ลัแบบต่อเน้�อง
อัจฉริย้ะ (Smart Processing) โด้ย้ใชิ้ IoT แลัะ AI เป็นเคร้�องม้อสำาคัญ หากตรวจพับความผ่ิด้ปกติ ระบบจะแจ้งเต้อนให้ด้ำาเนินการบำารุงรักษา
ในการย้กระด้ับประสิทธิิภาพัการผ่ลัิต ลั่วงหน้า ก่อนที�จะเกิด้ความเสีย้หาย้หร้อการหยุ้ด้ทำางานข้องเคร้�องจักร
4. ห่วงโซ่ความเย็น
การติด้ตามอุณ์หภ่มิข้องผ่ลัิตภัณ์ฑ์์ตลัอด้การข้นส่งให้เป็นไปตาม
เกณ์ฑ์์ที�กำาหนด้ เพั้�อรักษาคุณ์ภาพัแลัะความปลัอด้ภัย้ตลัอด้ห่วงโซ่ Farm
to Fridge พัร้อมบันทึกข้้อม่ลัลังบนบลั็อกเชินเพั้�อป้องกันการปลัอมแปลัง
แลัะเพัิ�มความสามารถึในการตรวจสอบย้้อนกลัับ
เทคโนโลัย้ี IoT, AI แลัะบลั็อกเชินชิ่วย้ย้กระด้ับระบบตรวจสอบย้้อนกลัับ
ภาพที่่� 2 การเปลัี�ย้นผ่่านส่่ Smart Factory ด้้วย้ระบบ IoT แลัะ Data แบบบ่รณ์าการ ด้้วย้การเชิ้�อมโย้งข้้อม่ลัแบบเรีย้ลัไทม์ ทำาให้ผ่่้ผ่ลัิตสามารถึ
Analytics
Figure 2 Transition to Smart Factory via IoT and Data Analytics ควบคุมคุณ์ภาพัแลัะความปลัอด้ภัย้ พัร้อมรองรับการปฏิิบัติตามมาตรฐาน
แลัะกฎหมาย้อาหารสากลัได้้อย้่างมีประสิทธิิภาพั อีกทั�งย้ังเพัิ�มความโปร่งใส
ข้้อม่ลัมหาศาลัที�เก็บรวบรวมจากเคร้�องจักรแลัะสาย้การผ่ลัิต แลัะสร้างความเชิ้�อมั�นให้ผ่่้บริโภคตลัอด้ห่วงโซ่อุปทาน
สามารถึนำามาใชิ้ประโย้ชิน์ได้้อย้่างเป็นร่ปธิรรม เชิ่น ใชิ้ในการติด้ตาม
สภาพัอุปกรณ์์เพั้�อตรวจสอบการทำางานแบบเรีย้ลัไทม์ การบำารุงรักษา
เชิิงคาด้การณ์์ (Predictive Maintenance) เพั้�อป้องกันความเสีย้หาย้
SEP 2026 FOOD FOCUS THAILAND 45
25/8/2569 BE 16:31
44-47_Strong QC&QA_FSC.indd 45 25/8/2569 BE 16:31
44-47_Strong QC&QA_FSC.indd 45
