Page 45 - FoodFocusThailand No.238 January-February 2026

SUSTAINABILITY DRIVEN

ยานยนต์์พลัังงานทางเลัือก เช่่น รถยนต์์พลัังงานไฟฟ้า เมี้�อวัสูดุค่อยๆ ลัะลัาย จะเกิดการดูดซึ่ับความีร้อนจากภายนอกแลัะช่่วย
(Electric Vehicle; EV) แลัะรถยนต์์พลัังงานไฮโดรเจน รักษาอุณหภูมีิภายในให้คงที�ได้เป็็นเวลัานาน ต์ั�งแต์่หลัายช่ั�วโมีงไป็จนถ่ง
(Hydrogen Vehicle; HV) เป็็นเทคโนโลัยีที�มีีศัักยภาพในการลัด หลัายวัน โดยไมี่จำาเป็็นต์้องใช่้พลัังงานไฟฟ้า อย่างไรก็ต์ามี เน้�องจาก
การพ่�งพาเช่้�อเพลัิงป็ิโต์รเลัียมี ซึ่่�งเป็็นแหลั่งกำาเนิดก๊าซึ่คาร์บอนไดออกไซึ่ด์ ต์้นทุนข้องวัสูดุแลัะบรรจุภัณฑ์์ที�ใช่้ห่อหุ้มี PCMs อยู่ในระดับสููง รวมีถ่ง
ในป็ริมีาณสููง อย่างไรก็ต์ามี การนำารถยนต์์พลัังงานไฟฟ้ามีาใช่้งานเช่ิง ข้้อจำากัดด้านความีทนทานในการใช่้งาน เทคโนโลัยีนี�จ่งถูกนำาไป็ใช่้งาน
พาณิช่ย์ในอุต์สูาหกรรมีห่วงโซึ่่ความีเย็นยังไมี่แพร่หลัายเท่ากับยานยนต์์ ในกลัุ่มีอุต์สูาหกรรมีเฉพาะทางที�มีีมีูลัค่าสููง เช่่น การข้นสู่งยาแลัะวัคซึ่ีน
สู่วนบุคคลั เน้�องจากข้้อจำากัดด้านระยะทางวิ�ง โดยเฉพาะในกรณีที�ต์้อง รวมีถ่งอุต์สูาหกรรมีอิเลั็กทรอนิกสู์ เป็็นต์้น
ใช่้พลัังงานไฟฟ้าเพิ�มีเต์ิมีเพ้�อรักษาอุณหภูมีิความีเย็น แลัะรองรับ เทคโนโลัย่ต์้�คอนเทนเนอร์ประส์ิทธิิภาพส์้ง (High-

การบรรทุกสูินค้าที�มีีนำ�าหนักมีาก ทำาให้ไมี่เหมีาะสูมีกับการข้นสู่งระยะไกลั Efficiency Containers) ค้อ การยกระดับต์ู้คอนเทนเนอร์สูำาหรับ
ในกรณีดังกลั่าวรถยนต์์พลัังงานไฮโดรเจนจ่งมีีความีเหมีาะสูมีมีากกว่า การข้นสู่งสูินค้า โดยเฉพาะต์ู้ควบคุมีอุณหภูมีิ (Reefer Container) ซึ่่�งมีี
เน้�องจากก๊าซึ่ไฮโดรเจนมีีความีหนาแน่นข้องพลัังงานเช่ิงมีวลัมีากที�สูุด เป็้าหมีายหลััก ค้อ การลัดการใช่้พลัังงานให้ได้มีากที�สูุด ป็ัจจุบันได้มีี
โดยที�นำ�าหนักเท่ากันสูามีารถให้พลัังงานมีากกว่านำ�ามีันเก้อบ 3 เท่า แลัะ การพัฒนานวัต์กรรมีดังกลั่าวใน 3 สู่วนสูำาคัญ อันได้แก่
มีากกว่าแบต์เต์อรี�ลัิเทียมีไอออนถ่ง 100 เท่า อย่างไรก็ต์ามี รถยนต์์ 1) นวัต์กรรมดุ�านวัส์ดุุศาส์ต์ร์ เพ้�อพัฒนาโครงสูร้างต์ู้คอนเทนเนอร์
พลัังงานไฮโดรเจนยังมีีข้้อจำากัดด้านต์้นทุนรวมีที�สููง ทั�งในกระบวนการ ให้สูามีารถรักษาความีเย็นได้ดียิ�งข้่�น ทั�งในด้านฉนวนสูุญญากาศั
ผลัิต์เซึ่ลัลั์เช่้�อเพลัิงไฮโดรเจนแลัะการต์ิดต์ั�งสูถานีเต์ิมีไฮโดรเจน (Vacuum Insulated Panels; VIPs) ที�มีีลัักษณะการทำางานคลั้ายแก้ว

นอกจากนี� ความีท้าทายสูำาคัญข้องยานยนต์์พลัังงานทางเลั้อก ค้อ เก็บความีเย็น ซึ่่�งสูามีารถกันความีร้อนได้ดีกว่าฉนวนโฟมีพอลัิยูรีเทน
การพัฒนาเทคนิคในการจัดการพลัังงานสูำาหรับเคร้�องทำาความีเย็นยัง แบบเดิมีถ่ง 5-10 เท่า
คงเป็็นอุป็สูรรคสูำาคัญในการนำาเทคโนโลัยีทั�งสูองมีาใช่้งานเช่ิงพาณิช่ย์ 2) ระบบทำาความเย็นอัจฉริยะ (Smart Refrigeration Systems)
แทนเช่้�อเพลัิงป็ิโต์รเลัียมี สูำาหรับจัดการรอบการลัะลัายนำ�าแข้็ง (Defrost) แลัะคาดการณ์
การทำาความเย็นแบบไครโอเจนิกส์์ (Cryogenic Cooling) การเป็ลัี�ยนแป็ลังข้องอุณหภูมีิ เพ้�อให้ระบบสูามีารถทำางานได้อย่างเหมีาะสูมี
เป็็นเทคโนโลัยีที�อาศััยความีเย็นยิ�งยวดจากก๊าซึ่เหลัว เช่่น โดยถูกนำามีาใช่้ควบคู่กับคอมีเพรสูเซึ่อร์แบบป็รับความีเร็วได้ (Variable-
ไนโต์รเจนเหลัว (Liquid Nitrogen; LN ) หร้อคาร์บอนไดออกไซึ่ด์เหลัว Speed Compressor) เพ้�อป็รับเพิ�มีหร้อลัดความีเร็วข้องใบพัดต์ามี
2
(Liquid CO ) มีาใช่้ในการทำาความีเย็น แทนระบบทำาความีเย็นแบบ อุณหภูมีิที�ต์้องการ ซึ่่�งจะช่่วยป็ระหยัดพลัังงานได้มีากเมี้�อเทียบกับ
2
คอมีเพรสูเซึ่อร์ที�ใช่้สูารทำาความีเย็นแบบเคมีี โดยมีีหลัักการทำางานดังนี� คอมีเพรสูเซึ่อร์ที�ใช่้ระบบเป็ิดแลัะป็ิดต์ามีช่่วงอุณหภูมีิ
เมี้�อไนโต์รเจนเหลัวซึ่่�งมีีอุณหภูมีิต์ำ�ามีากถ่ง -196°C ถูกป็ลั่อยเข้้าสูู่ต์ู้เก็บ 3) การพัฒนาโครงส์ร�างประต์้คอนเทนเนอร์ ป็ัจจุบันต์ู้คอนเทนเนอร์
สูินค้าจะเกิดการระเหยจากสูถานะข้องเหลัวเป็็นก๊าซึ่แลัะดูดซึ่ับความีร้อน สูมีัยใหมี่ได้รับการพัฒนาระบบซึ่ีลัแลัะโครงสูร้างป็ระต์ูให้มีีความีแน่น
ออกไป็ ทำาให้อุณหภูมีิภายในต์ู้เก็บสูินค้าลัดลังอย่างรวดเร็ว ระบบ หนามีากยิ�งข้่�น เพ้�อป็้องกันการถ่ายเทความีร้อนจากภายนอกเข้้าสูู่ภายใน
ดังกลั่าวมีีข้้อดีสูำาคัญค้อ ไมี่ก่อให้เกิดการป็ลั่อยก๊าซึ่คาร์บอนไดออกไซึ่ด์ แลัะลัดการรั�วไหลัข้องความีเย็นออกสูู่ภายนอก ด้วยเหต์ุนี� การเป็ลัี�ยน
ในระหว่างการใช่้งาน แลัะมีีการทำางานที�เงียบสูนิท อย่างไรก็ต์ามี จากต์ู้คอนเทนเนอร์รุ่นเก่าเป็็นต์ู้คอนเทนเนอร์รุ่นใหมี่อาจช่่วยลัดการใช่้
ความีท้าทายข้องการนำาเทคโนโลัยีการทำาความีเย็นแบบไครโอเจนิกสู์ พลัังงานลังได้ร้อยลัะ 20-40 ซึ่่�งสู่งผลัให้สูามีารถลัดการป็ลั่อยก๊าซึ่
มีาใช่้งานเช่ิงพาณิช่ย์ยังคงอยู่ที�ต์้นทุนข้องไนโต์รเจนเหลัว รวมีถ่ง คาร์บอนไดออกไซึ่ด์ได้

ข้้อจำากัดด้านจำานวนแลัะสูถานีเต์ิมีไนโต์รเจนเหลัว ซึ่่�งยังไมี่แพร่หลัาย ห่วงโซึ่่ความีเย็นแมี้จะเป็็นโครงสูร้างพ้�นฐานที�ข้าดไมี่ได้สูำาหรับ
เทียบเท่ากับสูถานีบริการนำ�ามีัน สู่งผลัให้การใช่้งานเทคโนโลัยีนี�มีักจำากัด อุต์สูาหกรรมีอาหารแลัะยา แต์่ข้ณะเดียวกันก็เป็็นแหลั่งการใช่้พลัังงาน
อยู่เฉพาะเสู้นทางป็ระจำาที�มีีจุดเต์ิมีรองรับเท่านั�น แลัะมีีการป็ลั่อยก๊าซึ่เร้อนกระจกในระดับสููง ดังนั�น เทคโนโลัยีสูมีัยใหมี่
วัส์ดุุเปลั่�ยนส์ถานะ (Phase Change Materials; PCMs) จ่งเข้้ามีามีีบทบาทสูำาคัญในการช่่วยลัดการป็ลั่อยก๊าซึ่คาร์บอนไดออกไซึ่ด์
เป็็นสูารช่นิดพิเศัษที�สูามีารถดูดซึ่ับแลัะป็ลัดป็ลั่อยพลัังงานความีร้อน อย่างเป็็นรูป็ธรรมี แมี้บางเทคโนโลัยียังคงมีีข้้อจำากัดในด้านต์้นทุน
ในป็ริมีาณมีาก ณ อุณหภูมีิคงที� เมี้�อเกิดการเป็ลัี�ยนสูถานะระหว่าง แต์่การผสูานแลัะเลั้อกใช่้เทคโนโลัยีให้เหมีาะสูมีกับบริบทข้องการข้นสู่ง
ข้องแข้็งแลัะข้องเหลัวหร้อในทางกลัับกัน จ่งเป็รียบเสูมี้อน “แบต์เต์อรี� แลัะป็ระเภทสูินค้าจะกลัายเป็็นก้าวสูำาคัญในการข้ับเคลั้�อนห่วงโซึ่่
ความีร้อน/ความีเย็น” ที�สูามีารถนำากลัับมีาใช่้ใหมี่ได้ หลัักการทำางาน ความีเย็นไป็สูู่ความียั�งย้นในระยะยาว
ค้อ แผ่น PCMs จะถูกนำาไป็แช่่แข้็งเสูมี้อนการช่าร์จความีเย็นจนกลัาย

เป็็นข้องแข้็ง จากนั�นจ่งนำาไป็บุภายในต์ู้คอนเทนเนอร์หร้อกลั่องข้นสู่ง More Information Service Info C006

JAN-FEB 2026 FOOD FOCUS THAILAND 45

12/1/2569 BE 13:05
44-47_Sustainabili_�����.indd 45 12/1/2569 BE 13:05
44-47_Sustainabili_�����.indd 45