Page 57 - FoodFocusThailand No.240 April 2026

SOURCE OF ENGINEER

3. อััตราคุุณภาพ (Quality; Q) วััดควัามสามารถในการผลิิต 4) กิารบำำารุงรักิษาเชิิงพยากิรณ์ (Predictive Maintenance)
สินค้าที่่�ได้มาตรฐาน โดยพิิจารณาจากของเส่ยแลิะงานแก้ไข หรือ เป็นการพิัฒนาจากการบำารุงรักษาแบบตามเวัลิา (Time-Based) ไปสู่
ปริมาณการสูญเส่ยผลิผลิิตที่่�เกิดจากเครื�องจักร การบำารุงรักษาตามสภาพิ (Condition-Based) โดยใช้้ข้อมูลิจากการวััด
ค่า OEE คำานวัณจาก A × P × Q โดยเครื�องจักรที่่�ม่ประสิที่ธิิภาพิ เช้่น การสั�นสะเที่ือน อุณหภูมิ เส่ยง หรือค่าที่างไฟัฟั้า เมื�อผสานกับ
สูงควัรม่ค่า OEE มากกวั่าร้อยลิะ 85 ซึ่่�งมาจาก Availability (A) > เที่คโนโลิย่เซึ่นเซึ่อร์แลิะ IoT จะสามารถคาดการณ์การเส่ยหายลิ่วังหน้าได้
ร้อยลิะ 90, Performance (P) > ร้อยลิะ 95 แลิะ Quality (Q) > ซึ่่�งช้่วัยลิดต้นทีุ่นแลิะเพิิ�มประสิที่ธิิภาพิในการบำารุงรักษา
ร้อยลิะ 99 ที่ั�งน่� OEE จะได้รับผลิกระที่บจากควัามสูญเส่ยหลิัก 6 ประการ 5) กิารบำำารุงรักิษาหลังเหตุขััดขั้อัง (Breakdown Maintenance)
(6 Big Losses) ที่่�เกิดข่�นในระหวั่างการใช้้งานเครื�องจักร (ภาพิที่่� 1) ม่เป้าหมายเพิื�อแก้ไขปัญหาเครื�องจักรให้กลิับมาใช้้งานได้ตามปกติ
อย่างรวัดเร็วัที่่�สุด ในกรณ่ที่่�ควัามขัดข้องไม่ซึ่ับซึ่้อน ช้่างซึ่่อมบำารุงอาจ
ระบบบำ�รุงรักษ�เพื่่�อยกระดัับ OEE ถ่ายที่อดควัามรู้ให้พินักงานสามารถแก้ไขเบื�องต้นได้เอง เพิื�อให้

ที่่�ม�กกว่่�ร้อยละ 85 เครื�องจักรกลิับมาเดินเครื�องได้อย่างที่ันที่่วังที่่ หากพินักงานไม่สามารถ
แนวัคิดการยกระดับประสิที่ธิิผลิโดยรวัมของเครื�องจักร (OEE) แก้ไขได้ ควัรสามารถระบุแลิะแจ้งตำาแหน่งรวัมถ่งอาการผิดปกติได้อย่าง
สามารถขับเคลิื�อนได้ผ่าน 2 กิจกรรมหลิัก ได้แก่ กิิจกิรรมกิารบำำารุง ถูกต้อง เพิื�อให้ช้่างซึ่่อมบำารุงเตร่ยมอุปกรณ์แลิะเข้าดำาเนินการได้
รักิษา (Maintenance Activities) และกิิจกิรรมกิารปรับำปรุง อย่างม่ประสิที่ธิิภาพิ ซึ่่�งจะช้่วัยลิดระยะเวัลิาการหยุดเครื�อง แลิะลิด
(Improvement Activities) ดังแสดงในภาพิที่่� 2 โดยผู้อ่านสามารถนำา ผลิกระที่บต่ออัตราการเดินเครื�องได้อย่างม่นัยสำาคัญ
กรอบแนวัคิดน่�ไปใช้้เป็นแนวัที่างในการประเมินการดำาเนินงานของ
องค์กรในปัจจุบันวั่าม่ประสิที่ธิิภาพิเพิ่ยงพิอหรือไม่ หากพิบวั่ายังม่ ก�รปรับปรุงกระบว่นก�รผลิต:
ช้่องวั่างในการพิัฒนาควัรพิิจารณาวั่ากิจกรรมใดม่ควัามจำาเป็นแลิะ ลดัคว่�มสู้ญเสู่ยและยกระดัับ OEE
สอดคลิ้องกับบริบที่ขององค์กร จากนั�นจ่งกำาหนดเป็นแผนดำาเนินการ แม้วั่ากิจกรรมการบำารุงรักษาที่่�กลิ่าวัมาจะช้่วัยให้เครื�องจักรอยู่ในสภาพิ
อย่างเป็นระบบ เพิื�อยกระดับค่า OEE ของเครื�องจักรให้สูงข่�นอย่าง พิร้อมใช้้งานอย่างม่ประสิที่ธิิภาพิ แต่ในกระบวันการผลิิตจริงยังคงม่
ต่อเนื�องแลิะยั�งยืน ควัามสูญเส่ยอื�นๆ ที่่�ส่งผลิต่อค่า OEE ซึ่่�งไม่ได้เกิดจากการบำารุงรักษา
โดยตรง เช้่น เวัลิาที่่�ใช้้ในการเปลิ่�ยนรุ่นการผลิิตหรือการลิ้างเครื�องจักร

5 กิจกรรมบำ�รุงรักษ�เคร่�องจักรที่่�ฝ่่�ยผลิต การเตร่ยมวััตถุดิบแลิะอุปกรณ์ให้พิร้อมต่อการผลิิต ซึ่่�งลิ้วันส่งผลิต่อ
และฝ่่�ยซ่่อมบำ�รุงต้องร้้ อััตรากิารเดินเคุร่�อัง (Availability; A) นอกจากน่� คุณภาพิของวััตถุดิบ
จากแนวัคิดดังกลิ่าวั สามารถจำาแนกออกเป็น 5 แนวัที่างปฏิิบัติที่่� หรือบรรจุภัณฑ์์ที่่�ไม่เป็นไปตามมาตรฐาน รวัมถ่งสภาพิแวัดลิ้อมในการผลิิต
สำาคัญ ซึ่่�งจำาเป็นต้องดำาเนินการอย่างเหมาะสม โดยครอบคลิุม ยังอาจส่งผลิต่อประสิิทั่ธิิภาพกิารเดินเคุร่�อัง (Performance; P) แลิะ
บที่บาที่ของที่ั�งฝ่่ายผลิิตแลิะฝ่่ายซึ่่อมบำารุง ได้แก่ อััตราคุุณภาพ (Quality; Q) อ่กด้วัย ตลิอดจนปัจจัยด้านควัามสะดวัก
1) กิารปฏิิบำัติงานทั่ั�วไป (Normal Operation) พินักงานฝ่่ายผลิิต ในการปฏิิบัติงาน เช้่น ควัามยากลิำาบากในการที่ำาควัามสะอาด
ต้องสามารถใช้้งานเครื�องจักรได้อย่างถูกต้อง รวัมถ่งการปรับตั�งเครื�อง การตรวัจสอบ การหลิ่อลิื�น หรือการเข้าถ่งจุดต่างๆ ของเครื�องจักร
ให้เหมาะสม ซึ่่�งจำาเป็นต้องม่ควัามรู้พิื�นฐานเก่�ยวักับโครงสร้างหน้าที่่� แลิะ ซึ่่�งลิ้วันเป็นอุปสรรคต่อการบำารุงรักษาอย่างม่ประสิที่ธิิภาพิ ดังนั�น
จุดสำาคัญต่างๆ ของเครื�องจักรที่่�ต้องม่การบำารุงรักษา พินักงานฝ่่ายผลิิตแลิะฝ่่ายซึ่่อมบำารุงควัรร่วัมกันระดมควัามคิดเพิื�อ
2) กิารบำำารุงรักิษาประจำาวัน (Daily Maintenance) เนื�องจาก ปรับปรุง (Kaizen) ที่ั�งวัิธิ่การที่ำางานแลิะการบำารุงรักษาให้ม่ควัามสะดวัก
จำานวันช้่างซึ่่อมบำารุงม่จำากัด พินักงานฝ่่ายผลิิตจ่งต้องม่บที่บาที่ใน ปลิอดภัย แลิะม่ประสิที่ธิิภาพิมากยิ�งข่�น ซึ่่�งจะช้่วัยยกระดับค่า OEE ได้
การดูแลิเครื�องจักรเบื�องต้น เช้่น การที่ำาควัามสะอาด การตรวัจสอบ อย่างต่อเนื�อง
การหลิ่อลิื�น แลิะการขันแน่น รวัมถ่งงานซึ่่อมเลิ็กน้อย (Minor ในภาพิรวัม การมุ่งสู่การเพิิ�มผลิิตภาพิของกระบวันการผลิิต ควัรเริ�ม
Servicing) การดำาเนินการเหลิ่าน่�จะช้่วัยลิดการเสื�อมสภาพิแลิะเพิิ�ม จากการวััดสมรรถนะของเครื�องจักรให้สะที่้อนสภาพิการใช้้งานจริง
ควัามพิร้อมของเครื�องจักร รวัมถ่งช้่วัยลิดการเกิดการช้ำารุดเส่ยหาย จากนั�นจ่งวัางแผนแลิะดำาเนินกิจกรรมที่ั�งด้านการบำารุงรักษาแลิะ
แบบเร่ง (Accelerated Deterioration) ได้ การปรับปรุงอย่างเหมาะสม โดยเน้นการม่ส่วันร่วัมของพินักงาน

3) กิารบำำารุงรักิษาตามระยะ (Periodic Maintenance) เป็น ฝ่่ายผลิิตแลิะช้่างซึ่่อมบำารุง เพิื�อสนับสนุนให้เครื�องจักรสามารถสร้าง
ควัามร่วัมมือระหวั่างฝ่่ายผลิิตแลิะฝ่่ายซึ่่อมบำารุง โดยพินักงาน ประสิที่ธิิผลิโดยรวัมได้ตามเป้าหมายที่่�องค์กรได้กำาหนดไวั้
สามารถตรวัจสอบเบื�องต้นด้วัยประสาที่สัมผัส เช้่น การมอง ฟััง สัมผัส
แลิะดมกลิิ�น ขณะที่่�งานตรวัจสอบเช้ิงเที่คนิคแลิะการเปลิ่�ยนอะไหลิ่ More Information Service Info C008
ยังคงเป็นหน้าที่่�ของช้่างผู้เช้่�ยวัช้าญ

APR 2026 FOOD FOCUS THAILAND 57

25/3/2569 BE 13:27
56-59_Source of engineer_�����������.indd 57
56-59_Source of engineer_�����������.indd 57 25/3/2569 BE 13:27