Page 35 - FoodFocusThailand No.244 August 2026
P. 35
STRONG QC & QA
PDCAAS และ DIAAS: ดััชนีีช้�วััดั จากป็ริมิาณไนโตีรเจนรวิมิ (total nitrogen) แล้วิคุำานวิณเป็็นโป็รตีีนด้้วิย nitrogen-to-protein
คุุณภาพโปรตีีนีทางโภชนีาการ conversion factor ด้ังนั�น คุ่าที่ี�ได้้จึงเป็็น crude protein ซีึ�งไมิ่ใช่่ true protein โด้ยตีรง
PDCAAS (Protein Digestibility- วิิธีีมิาตีรฐานที่ี�ใช่้กันอย่างแพร่หลายคุือ Kjeldahl method ซีึ�งวิัด้ป็ริมิาณไนโตีรเจนผ่่าน
Corrected Amino Acid Score) เป็็นวิิธีี กระบวินการย่อย กลั�น และไที่เที่รตี วิิธีีนี�มิีคุวิามิแมิ่นยำาและเป็็นที่ี�ยอมิรับในระด้ับสูากล
ป็ระเมิินคุุณภาพโป็รตีีนที่ี�ได้้รับ แตี่ใช่้เวิลานาน ใช่้สูารเคุมิีอันตีราย และไมิ่สูามิารถั่แยกไนโตีรเจนที่ี�มิาจากโป็รตีีนออกจาก
การยอมิรับจาก FAO/WHO ในป็ี พ.ศ. 2534 non-protein nitrogen (NPN) ได้้ สู่วิน Dumas method หรือ combustion method อาศัย
โด้ยคุำานวิณจาก Amino Acid Score × การเผ่าตีัวิอย่างที่ี�อุณหภูมิิสููง จึงใช่้เวิลาวิิเคุราะห์สูั�นกวิ่า ใช่้สูารเคุมิีน้อยกวิ่า และเหมิาะสูำาหรับ
คุ่าการย่อยได้้ของโป็รตีีน โด้ยโป็รตีีน การวิิเคุราะห์ตีัวิอย่างจำานวินมิาก อย่างไรก็ตีามิ วิิธีีนี�ยังคุงวิัด้ป็ริมิาณไนโตีรเจนรวิมิเช่่นเด้ียวิ
คุุณภาพสููง เช่่น ไข่ เคุซีีน เวิย์ และโป็รตีีน กับวิิธีี Kjeldahl
ถั่ั�วิเหลืองสูกัด้ มิักมิีคุ่าใกล้หรือเที่่ากับ
1.00 ข้อด้ีของวิิธีีนี�คุือ ใช่้งานง่ายและ
เหมิาะสูำาหรับการป็ระเมิินอาหาร แตี่มิี
ข้อจำากัด้คุือคุะแนนสููงสูุด้ถัู่กกำาหนด้ไวิ้ที่ี�
1.00 จึงไมิ่สูะที่้อนคุวิามิแตีกตี่างของ
โป็รตีีนที่ี�มิีคุุณภาพสููงมิาก รวิมิถั่ึงใช่้
คุ่าการย่อยได้้จากอุจจาระมิาคุำานวิณซีึ�ง
อาจได้้รับอิที่ธีิพลจากจุลินที่รีย์ในลำาไสู้
และป็ระเมิินการย่อยได้้ของโป็รตีีนรวิมิ
แที่นกรด้อะมิิโนแตี่ละช่นิด้
DIAAS (Digestible Indispensable
Amino Acid Score) เป็็นวิิธีีป็ระเมิิน
คุุณภาพโป็รตีีนที่ี� FAO เสูนอในป็ี
พ.ศ. 2556 โด้ยใช่้คุ่าการย่อยได้้ของกรด้
อะมิิโนจำาเป็็นแตี่ละช่นิด้ที่ี�ป็ลายลำาไสู้เล็ก
(ileal digestibility) จึงสูะที่้อนการนำา
โป็รตีีนไป็ใช่้ป็ระโยช่น์ได้้ใกล้เคุียงกับ
สูรีรวิิที่ยามินุษย์มิากกวิ่า PDCAAS อีกที่ั�ง
ไมิ่มิีการจำากัด้คุะแนนสููงสูุด้ไวิ้ที่ี� 100
ที่ำาให้สูามิารถั่แยกคุวิามิแตีกตี่างของ
โป็รตีีนคุุณภาพสููงได้้อย่างช่ัด้เจนยิ�งขึ�น
วิิธีีคุำานวิณคุือ เป็รียบเที่ียบป็ริมิาณ
กรด้อะมิิโนจำาเป็็นที่ี�ย่อยได้้กับรูป็แบบ
อ้างอิงตีามิวิัย และใช่้คุ่าที่ี�ตีำ�าที่ี�สูุด้เป็็น
คุะแนน โด้ย FAO จัด้ให้ DIAAS ≥100
เป็็นโป็รตีีนคุุณภาพด้ีเยี�ยมิ 75–99 เป็็น
คุุณภาพด้ี และ <75 เป็็นคุุณภาพตีำ�า
สูำาหรับการกล่าวิอ้างด้้านคุุณภาพโป็รตีีน
แนีวัทางการประเมิินีปริมิาณ
โปรตีีนีอย่่างแมิ่นีย่ำา
ก่อนการป็ระเมิินคุุณภาพโป็รตีีน จำาเป็็น
ตี้องที่ราบป็ริมิาณโป็รตีีนในอาหารก่อน
โด้ยที่ั�วิไป็ป็ริมิาณโป็รตีีนจะป็ระมิาณ
AUG 2026 FOOD FOCUS THAILAND 35
25/7/2569 BE 17:11
34-38_Strong QC&QA_Atikom.indd 35 25/7/2569 BE 17:11
34-38_Strong QC&QA_Atikom.indd 35
